შემაკავებელი ორდერით გათვალისწინებული აკრძალვებისა და ვალდებულებების დარღვევისათვის პასუხისმგებლობის წინაპირობები

ქალ­თა მი­მართ ძა­ლა­დო­ბი­სა და ოჯახ­ში ძა­ლა­დო­ბის შემ­თხვე­ვებ­ზე სწრა­ფი რე­ა­გი­რე­ბი­სა და მსხვერ­პლის უსაფრ­თხო­ე­ბის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის ერთ-ერთი მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი სა­მარ­თლებ­რი­ვი მე­ქა­ნიზ­მია შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დერი.

შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რი დრო­ე­ბი­თი ხა­სი­ა­თის აქ­ტია, თუმ­ცა მისი მო­თხოვ­ნე­ბის შეს­რუ­ლე­ბა სა­ვალ­დე­ბუ­ლოა. ორ­დე­რით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი აკ­რძალ­ვის ან ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის დარ­ღვე­ვა შე­საძ­ლოა გახ­დეს პი­რის სის­ხლის­სა­მარ­თლებ­რი­ვი პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბის სა­ფუძ­ვე­ლი, მა­ში­ნაც კი, რო­დე­საც დარ­ღვე­ვას ძა­ლა­დო­ბა ან სხვა და­მა­ტე­ბი­თი შე­დე­გი არ მოჰ­ყოლია.

რა არის შემაკავებელი ორდერი?

შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რი არის პო­ლი­ცი­ის უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლი თა­ნა­მშრომ­ლის მიერ გა­მო­ცე­მუ­ლი აქტი, რომ­ლი­თაც ქალ­თა მი­მართ ძა­ლა­დო­ბის ან ოჯახ­ში ძა­ლა­დო­ბის შემ­თხვე­ვა­ში გა­ნი­სა­ზღვრე­ბა მსხვერ­პლის დაც­ვის დრო­ე­ბი­თი ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბი და იზღუ­დე­ბა სა­ვა­რა­უ­დო მო­ძა­ლა­დის გარ­კვე­უ­ლი მოქ­მე­დე­ბები.

ორ­დე­რის მი­ზა­ნია შე­საძ­ლო ძა­ლა­დო­ბის გან­მე­ო­რე­ბის თა­ვი­დან აცი­ლე­ბა და მსხვერ­პლის უსაფრ­თხო­ე­ბის და­უ­ყოვ­ნებ­ლივ უზ­რუნ­ველ­ყო­ფა. მისი გა­მო­ცე­მა არ ნიშ­ნავს პი­რის დამ­ნა­შა­ვედ ცნო­ბას და არ ანაც­ვლებს სის­ხლის სა­მარ­თლის საქ­მე­ზე სა­სა­მარ­თლოს გა­ნა­ჩენს. ამას­თა­ნა­ვე, ორ­დე­რი მისი მოქ­მე­დე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში შე­სას­რუ­ლებ­ლად სა­ვალ­დე­ბუ­ლო სა­მარ­თლებ­რი­ვი აქტია.

შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რი შე­იძ­ლე­ბა ით­ვა­ლის­წი­ნებდეს:

  • მო­ძა­ლა­დის მსხვერ­პლის სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი სახ­ლი­დან გა­რი­დე­ბას, მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, ვის სა­კუთ­რე­ბა­შია სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი სახლი;
  • მსხვერ­პლი­სა და მას­ზე და­მო­კი­დე­ბუ­ლი პი­რის მო­ძა­ლა­დის­გან გან­ცალ­კე­ვებას;
  • მო­ძა­ლა­დის­თვის თა­ნა­სა­კუთ­რე­ბით ერთ­პი­როვ­ნუ­ლად სარ­გებ­ლო­ბის აკ­რძალვას;
  • მო­ძა­ლა­დის არა­სრულ­წლოვ­ნის­გან გან­ცალ­კე­ვებას;
  • მსხვერპლ­თან, მის სა­ცხოვ­რე­ბელ სახლ­თან, სამ­სა­ხურ­თან და სხვა ად­გი­ლებ­თან მი­ახ­ლო­ე­ბის აკ­რძალვას;
  • მსხვერპლ­თან ტე­ლე­ფო­ნით, სო­ცი­ა­ლუ­რი ქსე­ლით, სხვა ტექ­ნი­კუ­რი სა­შუ­ა­ლე­ბით ან მე­სა­მე პი­რის მეშ­ვე­ო­ბით კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის აკ­რძალვას;
  • მო­ძა­ლა­დის მი­მართ ელექ­ტრო­ნუ­ლი ზე­და­მხედ­ვე­ლო­ბის და­წე­სებას;
  • ია­რა­ღის ტა­რე­ბის, შე­ნახ­ვის, გა­მო­ყე­ნე­ბის ან შე­ძე­ნის უფ­ლე­ბის შე­ზღუდ­ვას ან აკ­რძალვას;
  • სხვა ღო­ნის­ძი­ე­ბებს, რომ­ლე­ბიც აუ­ცი­ლე­ბე­ლია მსხვერ­პლის უსაფრ­თხო­ე­ბის და­სა­ცავად.

შე­მა­კა­ვე­ბელ ორ­დერ­ში შე­იძ­ლე­ბა მი­ე­თი­თოს ერთი, რამ­დე­ნი­მე ან ყვე­ლა შე­სა­ბა­მი­სი შე­ზღუდ­ვა. შე­სა­ბა­მი­სად, კონ­კრე­ტუ­ლი პი­რის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბე­ბი ყო­ველ­თვის თა­ვად მის მი­მართ გა­მო­ცე­მუ­ლი ორ­დე­რის ში­ნა­არ­სით უნდა გა­ნი­სა­ზღვროს.

შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რის სა­მარ­თლებ­რი­ვი სა­ფუძ­ვლე­ბი მო­ცე­მუ­ლია საქართველოს კა­ნონ­ში „ქალ­თა მი­მართ ძა­ლა­დო­ბის ან/და ოჯახ­ში ძა­ლა­დო­ბის აღ­კვე­თის, ძა­ლა­დო­ბის მსხვერპლ­თა დაც­ვი­სა და დახ­მა­რე­ბის შე­სახებ“.

ვინ გამოსცემს შემაკავებელ ორდერს?

შე­მა­კა­ვე­ბელ ორ­დერს გა­მო­სცემს პო­ლი­ცი­ის უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლი თა­ნა­მშრო­მელი.

ოჯახ­ში ძა­ლა­დო­ბის ან ქალ­თა მი­მართ ძა­ლა­დო­ბის შე­სა­ხებ შე­ტყო­ბი­ნე­ბის მი­ღე­ბი­სას პო­ლი­ცი­ის თა­ნა­მშრო­მე­ლი აფა­სებს ძა­ლა­დო­ბის გან­მე­ო­რე­ბის რისკს სპე­ცი­ა­ლუ­რი კი­თხვა­რი­სა და საქ­მის კონ­კრე­ტუ­ლი გა­რე­მო­ე­ბე­ბის სა­ფუძ­ველ­ზე. შე­ფა­სე­ბის შე­დე­გად მი­ი­ღე­ბა გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რის გა­მო­ცე­მის ან მის გა­მო­ცე­მა­ზე უა­რის თქმის შე­სახებ.

კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრუ­ლი ზო­გი­ერ­თი და­ნა­შა­უ­ლის ნიშ­ნე­ბით გა­მო­ძი­ე­ბის და­წყე­ბის ან მიმ­დი­ნა­რე­ო­ბის შემ­თხვე­ვა­ში შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რის გა­მო­ცე­მა სა­ვალ­დე­ბულოა.

თუ არ­სე­ბობს საკ­მა­რი­სი სა­ფუძ­ვე­ლი ვა­რა­უ­დის­თვის, რომ შე­საძ­ლოა და­ირ­ღვეს ადა­მი­ა­ნის კონ­სტი­ტუ­ცი­უ­რი უფ­ლე­ბე­ბი და თა­ვი­სუფ­ლე­ბე­ბი ფი­ზი­კუ­რი, ფსი­ქო­ლო­გი­უ­რი, ეკო­ნო­მი­კუ­რი ან სექ­სუ­ა­ლუ­რი ძა­ლა­დო­ბით, იძუ­ლე­ბით ან უგუ­ლე­ბელ­ყო­ფით, პო­ლი­ცი­ას შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რის გა­მო­ცე­მა სა­კუ­თა­რი ინი­ცი­ა­ტი­ვი­თაც შე­უძლია.

შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რი ამოქ­მედ­დე­ბა გა­მო­ცე­მის­თა­ნა­ვე. იგი გა­მო­ცე­მი­დან 24 სა­ა­თის გან­მავ­ლო­ბა­ში უნდა გა­და­ე­ცეს ან ჩაჰ­ბარ­დეს მსხვერპლ­სა და მო­ძა­ლადეს.

შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რის ხელ­მო­წე­რა­ზე მო­ძა­ლა­დის ან/და მსხვერ­პლის უარი მის ამოქ­მე­დე­ბას არ აბ­რკო­ლებს. ასეთ შემ­თხვე­ვა­ში პო­ლი­ცი­ის თა­ნა­მშრო­მე­ლი ორ­დერ­ში მი­უ­თი­თებს ხელ­მო­წე­რა­ზე უა­რის თქმის ან ხელ­მო­წე­რის შე­უძ­ლებ­ლო­ბის მი­ზეზს.

რა ვადით გამოიცემა შემაკავებელი ორდერი?

შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რი გა­მო­ი­ცე­მა არა­უ­მე­ტეს ერთი თვის ვა­დით. კონ­კრე­ტუ­ლი მოქ­მე­დე­ბის ვადა მი­ე­თი­თე­ბა თა­ვად ორ­დერში.

ორ­დე­რით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი თი­თო­ე­უ­ლი აკ­რძალ­ვა და ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა შე­სას­რუ­ლებ­ლად სა­ვალ­დე­ბუ­ლოა მისი ამოქ­მე­დე­ბი­დან მოქ­მე­დე­ბის ვა­დის დას­რუ­ლე­ბამ­დე, სა­სა­მარ­თლოს მიერ გა­უქ­მე­ბამ­დე ან კა­ნო­ნით დად­გე­ნი­ლი წე­სით მისი მოქ­მე­დე­ბის შე­წყვე­ტამდე.

მხა­რე­თა შე­რი­გე­ბა ორ­დერს ავ­ტო­მა­ტუ­რად არ აუქ­მებს. თუ მსხვერ­პლი და მო­ძა­ლა­დე შე­რიგ­დნენ, ორ­დე­რის გა­უქ­მე­ბა შე­საძ­ლე­ბე­ლია მხო­ლოდ პო­ლი­ცი­ის უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლი თა­ნა­მშრომ­ლის შე­სა­ბა­მი­სი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბით და მხო­ლოდ იმ შემ­თხვე­ვა­ში, თუ მსხვერ­პლის ან ოჯა­ხის სხვა წევ­რის მი­მართ ძა­ლა­დო­ბის საფრ­თხე აღარ არ­სე­ბობს.

შე­სა­ბა­მი­სად მსხვერ­პლის თან­ხმო­ბა, მო­ძა­ლა­დეს­თან შეხ­ვედ­რა ან შე­რი­გე­ბა მო­ძა­ლა­დეს თა­ვის­თა­ვად არ აძ­ლევს ორ­დე­რით აკ­რძა­ლუ­ლი მოქ­მე­დე­ბის გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბის უფ­ლე­ბას. ვიდ­რე ორ­დე­რი ოფი­ცი­ა­ლუ­რად არ გა­უქ­მე­ბუ­ლა ან მისი მოქ­მე­დე­ბის ვადა არ გა­სუ­ლა, მისი პი­რო­ბე­ბი სრუ­ლად უნდა შეს­რულდეს.

როგორ ხდება შემაკავებელი ორდერის გასაჩივრება?

შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რის გა­სა­ჩივ­რე­ბის უფ­ლე­ბა აქვს რო­გორც მსხვერპლს, ისე პირს, რომ­ლის მი­მარ­თაც ორ­დე­რი გა­მოიცა.

ორ­დე­რი შე­იძ­ლე­ბა გა­სა­ჩივ­რდეს მისი გა­და­ცე­მი­დან ან ჩა­ბა­რე­ბი­დან სამი დღის ვა­და­ში. სარ­ჩე­ლი წა­რედ­გი­ნე­ბა მსხვერ­პლის სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ად­გი­ლის მი­ხედ­ვით შე­სა­ბა­მის პირ­ვე­ლი ინ­სტან­ცი­ის სა­სა­მარ­თლოს.

სარ­ჩე­ლი წე­რი­ლო­ბით უნდა მომ­ზად­დეს და მას­ში უნდა მი­ე­თითოს:

  • მო­სარ­ჩე­ლის სა­ხე­ლი, გვა­რი და სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი მი­სა­მართი;
  • საქ­მის ფაქ­ტობ­რი­ვი გა­რე­მო­ე­ბები;
  • ინ­ფორ­მა­ცია მსხვერ­პლის, მო­ძა­ლა­დი­სა და მათი ურ­თი­ერ­თო­ბის შე­სახებ;
  • მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა­თა ჩა­მო­ნათ­ვალი;
  • შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რის სრუ­ლად ან ნა­წი­ლობ­რივ გა­უქ­მე­ბის ან მას­ში ცვლი­ლე­ბის შე­ტა­ნის მო­თხოვნა;
  • მო­სარ­ჩე­ლის ხელ­მო­წერა.

პირ­ვე­ლი ინ­სტან­ცი­ის სა­სა­მარ­თლო სარ­ჩელს მისი წარ­დგე­ნი­დან სამი დღის ვა­და­ში გა­ნი­ხი­ლავს. სა­სა­მარ­თლოს შე­უძ­ლია ორ­დე­რი სრუ­ლად ან ნა­წი­ლობ­რივ გა­ა­უქ­მოს ან მის გა­უქ­მე­ბა­ზე უარი თქვას.

პირ­ვე­ლი ინ­სტან­ცი­ის სა­სა­მარ­თლოს გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა შე­იძ­ლე­ბა გა­სა­ჩივ­რდეს სა­ა­პე­ლა­ციო სა­სა­მარ­თლო­ში და­სა­ბუ­თე­ბუ­ლი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის მხა­რის­თვის ჩა­ბა­რე­ბი­დან სამი დღის ვა­და­ში. სა­ა­პე­ლა­ციო სა­სა­მარ­თლო სა­ჩი­ვარს შვი­დი დღის ვა­და­ში გა­ნი­ხი­ლავს. მისი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა სა­ბო­ლო­ოა და აღარ სა­ჩივ­რდება.

გან­სა­კუთ­რე­ბით მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია, რომ შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რის სა­სა­მარ­თლო­ში გა­სა­ჩივ­რე­ბა, ასე­ვე პირ­ვე­ლი ინ­სტან­ცი­ის სა­სა­მარ­თლოს გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის სა­ა­პე­ლა­ციო წე­სით გა­სა­ჩივ­რე­ბა, ორ­დე­რის მოქ­მე­დე­ბას არ აჩე­რებს. შე­სა­ბა­მი­სად, და­ვის დას­რუ­ლე­ბამ­დე პირი კვლავ ვალ­დე­ბუ­ლია და­იც­ვას ორ­დერ­ში მი­თი­თე­ბუ­ლი ყვე­ლა პი­რობა.

გა­სა­ჩივ­რე­ბის დე­ტა­ლუ­რი წესი გან­სა­ზღვრუ­ლია საქართველოს ად­მი­ნის­ტრა­ცი­უ­ლი სა­პრო­ცე­სო კო­დექ­სის 21¹⁴ მუხლით.

რა პირობებში იწვევს ორდერის დარღვევა სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას?

შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რის დარ­ღვე­ვი­სა­თვის პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბა ავ­ტო­მა­ტუ­რად მხო­ლოდ ორ­დე­რის არ­სე­ბო­ბის სა­ფუძ­ველ­ზე არ დგე­ბა. სის­ხლის­სა­მარ­თლებ­რი­ვი პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბი­სა­თვის უნდა დას­ტურ­დე­ბო­დეს და­ნა­შა­უ­ლის შე­მად­გენ­ლო­ბის­თვის აუ­ცი­ლე­ბე­ლი გა­რე­მო­ე­ბები.

1. ორდერი გამოცემული უნდა იყოს უფლებამოსილი პირის მიერ

უნდა არ­სე­ბობ­დეს პო­ლი­ცი­ის უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლი თა­ნა­მშრომ­ლის მიერ გა­მო­ცე­მუ­ლი შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რი, რო­მელ­შიც გან­სა­ზღვრუ­ლია კონ­კრე­ტუ­ლი აკ­რძალ­ვე­ბი და ვალ­დე­ბუ­ლე­ბები.

2. ორდერი დარღვევის დროს ძალაში უნდა იყოს

სა­და­ვო მოქ­მე­დე­ბა ჩა­დე­ნი­ლი უნდა იყოს ორ­დე­რის მოქ­მე­დე­ბის პე­რი­ოდ­ში. ორ­დე­რის ვა­დის გას­ვლის ან მისი კა­ნო­ნით დად­გე­ნი­ლი წე­სით გა­უქ­მე­ბის შემ­დეგ ჩა­დე­ნი­ლი მოქ­მე­დე­ბა ამ ორ­დე­რის დარ­ღვე­ვად ვერ შე­ფას­დება.

3. დარღვეული უნდა იყოს ორდერში კონკრეტულად მითითებული პირობა

პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბი­სა­თვის აუ­ცი­ლე­ბე­ლია დად­გინ­დეს, კონ­კრე­ტუ­ლად რო­მე­ლი აკ­რძალ­ვა ან ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა და­არ­ღვია პირმა.

მა­გა­ლი­თად, დარ­ღვე­ვად შე­იძ­ლე­ბა ჩა­ით­ვალოს:

  • მსხვერპლ­თან მი­ახ­ლოება;
  • მის სა­ცხოვ­რე­ბელ ან სა­მუ­შაო ად­გი­ლას მისვლა;
  • სა­ტე­ლე­ფო­ნო ზა­რის გან­ხორ­ცი­ე­ლება;
  • მოკ­ლე ტექ­სტუ­რი შე­ტყო­ბი­ნე­ბის გაგ­ზავნა;
  • სო­ცი­ა­ლუ­რი ქსე­ლით და­კავ­ში­რება;
  • მე­სა­მე პი­რის მეშ­ვე­ო­ბით კო­მუ­ნი­კაცია;
  • მსხვერ­პლის სა­ცხოვ­რე­ბელ სახლ­ში დაბ­რუ­ნება;
  • ია­რაღ­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი შე­ზღუდ­ვის დარ­ღვევა;
  • ელექ­ტრო­ნუ­ლი ზე­და­მხედ­ვე­ლო­ბის­თვის თა­ვის არი­დება.

ამას­თა­ნა­ვე, ქმე­დე­ბა და­ნა­შა­უ­ლად მხო­ლოდ მა­შინ შე­იძ­ლე­ბა შე­ფას­დეს, თუ შე­სა­ბა­მი­სი მოქ­მე­დე­ბა კონ­კრე­ტუ­ლი ორ­დე­რით ნამ­დვი­ლად იყო აკ­რძა­ლული.

4. პირს უნდა ჰქონდეს ინფორმაცია ორდერისა და მისი პირობების შესახებ

პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბი­სა­თვის არ­სე­ბი­თია და­დას­ტურ­დეს, რომ პირ­მა იცო­და მის მი­მართ გა­მო­ცე­მუ­ლი ორ­დე­რი­სა და და­წე­სე­ბუ­ლი შე­ზღუდ­ვე­ბის შე­სახებ.

ორ­დე­რის პი­რა­დად ჩა­ბა­რე­ბა და მას­ზე ხელ­მო­წე­რა ამის ყვე­ლა­ზე პირ­და­პი­რი მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბაა, თუმ­ცა პი­რა­დი ჩა­უ­ბა­რებ­ლო­ბა პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბას ყვე­ლა შემ­თხვე­ვა­ში არ გა­მო­რი­ცხავს. თუ სხვა მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბით და­დას­ტურ­დე­ბა, რომ პირ­მა იცო­და ორ­დე­რის გა­მო­ცე­მი­სა და მისი კონ­კრე­ტუ­ლი პი­რო­ბე­ბის შე­სა­ხებ, მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ პი­რა­დად არ ჩაჰ­ბა­რე­ბია შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რი, შე­საძ­ლოა სის­ხლის­სა­მარ­თლებ­რი­ვი პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბა მა­ინც დადგეს.

საქართველოს უზე­ნა­ეს­მა სა­სა­მარ­თლომ ერთ-ერთ საქ­მე­ში გან­მარ­ტა, რომ ორ­დე­რის პი­რა­დად ჩა­უ­ბა­რებ­ლო­ბა პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბას არ გა­მო­რი­ცხავ­და, რად­გან მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბით და­დას­ტურ­და, რომ მსჯავრ­დე­ბუ­ლის­თვის ცნო­ბი­ლი იყო რო­გორც ორ­დე­რის გა­მო­ცე­მა, ისე და­წე­სე­ბუ­ლი აკ­რძალ­ვე­ბი და მათი დარ­ღვე­ვის სა­მარ­თლებ­რი­ვი შე­დე­გე­ბი (საქ­მე №860აპ-25).

მე­ო­რე მხრივ, თუ პი­რის­თვის ორ­დე­რის ში­ნა­არ­სი ცნო­ბი­ლი არ ყო­ფი­ლა და მისი ინ­ფორ­მი­რე­ბუ­ლო­ბა სა­თა­ნა­დო მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბით ვერ დას­ტურ­დე­ბა, შე­საძ­ლოა ვერ დამ­ტკიც­დეს და­ნა­შა­უ­ლის სუ­ბი­ექ­ტუ­რი მხარე.

5. ქმედება ბრალეულად უნდა იყოს ჩადენილი

სის­ხლის­სა­მარ­თლებ­რი­ვი პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბა მო­ი­თხოვს ბრა­ლის არ­სე­ბო­ბას. მხო­ლოდ ორ­დე­რით აკ­რძა­ლულ ად­გი­ლას პი­რის აღ­მო­ჩე­ნა ან სხვა ობი­ექ­ტუ­რი გა­რე­მო­ე­ბა ყო­ველ­თვის საკ­მა­რი­სი არ არის.

უნდა დად­გინ­დეს, რომ პირი აც­ნო­ბი­ე­რებ­და ორ­დე­რით და­კის­რე­ბულ შე­ზღუდ­ვას და შეგ­ნე­ბუ­ლად არ ას­რუ­ლებ­და მას. თუ კონ­კრე­ტუ­ლი გა­რე­მო­ე­ბე­ბის გამო პირს სა­კუ­თა­რი ქმე­დე­ბის გაც­ნო­ბი­ე­რე­ბა ან მარ­თვა არ შე­ეძ­ლო, პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბი­სა­თვის აუ­ცი­ლე­ბე­ლი ბრა­ლი შე­იძ­ლე­ბა არ არ­სე­ბობდეს.

უზე­ნა­ე­სი სა­სა­მარ­თლოს პრაქ­ტი­კა­ში გა­მა­მარ­თლე­ბე­ლი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა დარ­ჩა ძა­ლა­ში საქ­მე­ზე, რო­მელ­შიც და­დას­ტურ­და, რომ ორ­დე­რის დარ­ღვე­ვის დროს პირი უგო­ნო მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში იმ­ყო­ფე­ბო­და და ბრალ­დე­ბამ მისი ბრა­ლე­უ­ლო­ბა გო­ნივ­რულ ეჭვს მიღ­მა ვერ და­ამ­ტკი­ცა (საქ­მე №92აპ-24).

6. დარღვევას დამატებითი ზიანის გამოწვევა არ სჭირდება

საქართველოს სის­ხლის სა­მარ­თლის კო­დექ­სის 381¹ მუხ­ლით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი და­ნა­შა­უ­ლი დას­რუ­ლე­ბუ­ლად ით­ვლე­ბა ორ­დე­რის მო­თხოვ­ნის ან ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის შე­უს­რუ­ლებ­ლო­ბის მო­მენ­ტიდან.

სის­ხლის­სა­მარ­თლებ­რი­ვი პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბი­სა­თვის აუ­ცი­ლე­ბე­ლი არ არის, რომ დარ­ღვე­ვას ახა­ლი ძა­ლა­დო­ბა, ჯან­მრთე­ლო­ბის და­ზი­ა­ნე­ბა ან სხვა მძი­მე შე­დე­გი მოჰ­ყვეს. მა­გა­ლი­თად, თუ ორ­დე­რით აკ­რძა­ლუ­ლია მსხვერპლ­თან ნე­ბის­მი­ე­რი კო­მუ­ნი­კა­ცია, შეგ­ნე­ბუ­ლად გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბუ­ლი სა­ტე­ლე­ფო­ნო ზარი ან შე­ტყო­ბი­ნე­ბაც შე­იძ­ლე­ბა საკ­მა­რი­სი აღ­მო­ჩნდეს პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბი­სა­თვის.

რა სასჯელია გათვალისწინებული შემაკავებელი ორდერის დარღვევისათვის?

საქართველოს სის­ხლის სა­მარ­თლის კო­დექ­სის 381¹ მუხ­ლის პირ­ვე­ლი ნა­წი­ლის თა­ნა­ხმად, შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ან დამ­ცა­ვი ორ­დე­რით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი მო­თხოვ­ნე­ბი­სა და ვალ­დე­ბუ­ლე­ბე­ბის შე­უს­რუ­ლებ­ლო­ბა ის­ჯება:

  • ჯა­რიმით;
  • სა­ზო­გა­დო­ე­ბი­სა­თვის სა­სარ­გებ­ლო შრო­მით 180-დან 240 სა­ა­თამდე;
  • ან თა­ვი­სუფ­ლე­ბის აღ­კვე­თით ერთ წლამდე.

სა­სა­მარ­თლოს შე­უძ­ლია და­მა­ტე­ბით გა­მო­ი­ყე­ნოს ია­რაღ­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი უფ­ლე­ბე­ბის შე­ზღუდვაც.

თუ იგი­ვე ქმე­დე­ბა ჩა­დე­ნი­ლია არა­ერთ­გზის, სას­ჯე­ლის სა­ხით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლია თა­ვი­სუფ­ლე­ბის აღ­კვე­თა ერ­თი­დან სამ წლამ­დე, ია­რაღ­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი უფ­ლე­ბე­ბის შე­ზღუდ­ვით ან მის გა­რეშე.

„არა­ერთ­გზის“ ჩა­დე­ნა არ გუ­ლის­ხმობს ისეთ შემ­თხვე­ვებს, რომ პირი მსხვერპლს რამ­დენ­ჯერ­მე უკავ­შირ­დე­ბა. სის­ხლის სა­მარ­თლის კო­დექ­სის ზო­გა­დი წე­სის თა­ნა­ხმად, არა­ერთ­გზი­სი და­ნა­შა­უ­ლი გუ­ლის­ხმობს იმა­ვე მუხ­ლით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი და­ნა­შა­უ­ლის ჩა­დე­ნას იმ პი­რის მიერ, რო­მე­ლიც ამა­ვე და­ნა­შა­უ­ლის­თვის უკვე ნა­სა­მარ­თლე­ვია და ნა­სა­მარ­თლო­ბა მოხ­სნი­ლი ან გა­ქარ­წყლე­ბუ­ლი არ აქვს.

თუ ორ­დე­რის დარ­ღვე­ვი­სას პირი და­მა­ტე­ბით ჩა­ი­დენს ძა­ლა­დო­ბას, მუ­ქა­რას, დევ­ნას, ჯან­მრთე­ლო­ბის და­ზი­ა­ნე­ბას ან სხვა და­ნა­შა­ულს, პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბა და­ე­კის­რე­ბა რო­გორც ორ­დე­რის დარ­ღვე­ვი­სა­თვის, ისე და­მა­ტე­ბით ჩა­დე­ნი­ლი შე­სა­ბა­მი­სი და­ნა­შა­უ­ლის­თვის.

შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი მო­თხოვ­ნე­ბის შე­უს­რუ­ლებ­ლო­ბის ოჯა­ხის წევ­რის მი­მართ ჩა­დე­ნის შემ­თხვე­ვა­ში პი­რის ქმე­დე­ბა კვა­ლი­ფი­ცირ­დე­ბა საქართველოს სის­ხლის სა­მარ­თლის კო­დექ­სის 11¹, 381¹-ე მუხ­ლებით.

დასკვნა

შე­მა­კა­ვე­ბე­ლი ორ­დე­რი გა­მო­ცე­მის­თა­ნა­ვე ამოქ­მე­დე­ბუ­ლი და შე­სას­რუ­ლებ­ლად სა­ვალ­დე­ბუ­ლო სა­მარ­თლებ­რი­ვი აქ­ტია. მისი გა­სა­ჩივ­რე­ბა ორ­დე­რის მოქ­მე­დე­ბას არ აჩე­რებს, ხოლო მხა­რე­თა შე­რი­გე­ბა ან მსხვერ­პლის თან­ხმო­ბა და­წე­სე­ბულ აკ­რძალ­ვებს ავ­ტო­მა­ტუ­რად არ აუქ­მებს.

ორ­დე­რის დარ­ღვე­ვი­სა­თვის სის­ხლის­სა­მარ­თლებ­რი­ვი პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბის და­სა­კის­რებ­ლად უნდა და­დას­ტურ­დეს, რომ:

  • არ­სე­ბობ­და უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლი პი­რის მიერ გა­მო­ცე­მუ­ლი მოქ­მე­დი ორ­დერი;
  • ორ­დე­რი შე­ი­ცავ­და კონ­კრე­ტულ აკ­რძალ­ვას ან ვალ­დე­ბუ­ლებას;
  • პირ­მა სწო­რედ ეს პი­რო­ბა და­არ­ღვია ორ­დე­რის მოქ­მე­დე­ბის პე­რი­ოდში;
  • მის­თვის ცნო­ბი­ლი იყო ორ­დე­რის არ­სე­ბო­ბა და შე­სა­ბა­მი­სი შე­ზღუდვა;
  • ქმე­დე­ბა ბრა­ლე­უ­ლად იყო ჩა­დე­ნილი;
  • აღ­ნიშ­ნუ­ლი გა­რე­მო­ე­ბე­ბი დას­ტურ­დე­ბა გო­ნივ­რულ ეჭვს მიღ­მა არ­სე­ბუ­ლი მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბის ერ­თობ­ლი­ობით.

შე­მა­კა­ვე­ბელ ორ­დერ­თან და­კავ­ში­რე­ბულ საქ­მე­ში მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია რო­გორც ორ­დე­რის ში­ნა­არ­სის, გა­მო­ცე­მი­სა და ჩა­ბა­რე­ბის პრო­ცე­დუ­რის, ისე სა­ვა­რა­უ­დო დარ­ღვე­ვის თი­თო­ე­უ­ლი გა­რე­მო­ე­ბის ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რი სა­მარ­თლებ­რი­ვი შე­ფა­სე­ბა. დრო­უ­ლი სა­მარ­თლებ­რი­ვი დახ­მა­რე­ბა აუ­ცი­ლე­ბე­ლია რო­გორც ორ­დე­რით და­ცუ­ლი პი­რის უსაფრ­თხო­ე­ბის უზ­რუნ­ველ­სა­ყო­ფად, ისე იმ პი­რის უფ­ლე­ბე­ბის და­სა­ცა­ვად, რომ­ლის მი­მარ­თაც ორ­დე­რი გა­მო­ი­ცა ან სის­ხლის­სა­მარ­თლებ­რი­ვი დევ­ნა და­იწყო.

გჭირდებათ სისხლის სამართლის ადვოკატი?