არასრულწლოვნის ადვოკატი

არა­სრულ­წლოვ­ნის მო­ნა­წი­ლე­ო­ბით სის­ხლის სა­მარ­თლის საქ­მე გან­სა­კუთ­რე­ბულ მიდ­გო­მას მო­ი­თხოვს. არა­სრულ­წლოვ­ნის ასა­კი, გან­ვი­თა­რე­ბის დონე, ემო­ცი­უ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბა და გა­რე­მოს ზე­გავ­ლე­ნა გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი უნდა იყოს გა­მო­ძი­ე­ბი­სა და სა­სა­მარ­თლო გან­ხილ­ვის ყვე­ლა ეტაპზე.

არა­სრულ­წლო­ვან­თა მართლ­მსა­ჯუ­ლე­ბის პრო­ცეს­ში უპი­რა­ტე­სი მნიშ­ვნე­ლო­ბა ენი­ჭე­ბა არა­სრულ­წლოვ­ნის სა­უ­კე­თე­სო ინ­ტე­რე­სებს, მისი ღირ­სე­ბის დაც­ვას, ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლურ მიდ­გო­მას, რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ა­სა და სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში რე­ინ­ტეგ­რა­ციას.

ავთანდილ გიორგაძე არის სპე­ცი­ა­ლი­ზი­რე­ბუ­ლი ად­ვო­კა­ტი არა­სრულ­წლო­ვან­თა მართლ­მსა­ჯუ­ლე­ბა­ში და ახორ­ცი­ე­ლებს არა­სრულ­წლო­ვა­ნი ბრალ­დე­ბუ­ლის დაც­ვას, ასე­ვე არა­სრულ­წლო­ვა­ნი მოწ­მი­სა და და­ზა­რა­ლე­ბუ­ლის სა­მარ­თლებ­რივ დახ­მა­რე­ბას პო­ლი­ცი­ა­ში, პრო­კუ­რა­ტუ­რა­ში, სხვა სა­გა­მო­ძი­ე­ბო ორ­გა­ნო­ებ­სა და სა­სა­მარ­თლოში.

ვის მიიჩნევს კანონი არასრულწლოვნად?

არა­სრულ­წლო­ვა­ნია პირი, რო­მელ­საც 18 წელი არ შეს­რუ­ლე­ბია. სის­ხლის­სა­მარ­თლებ­რი­ვი პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბის მი­ნი­მა­ლუ­რი ასა­კი საქართველოში 14 წელია.

არა­სრულ­წლოვ­ნის ასაკს შე­იძ­ლე­ბა გა­და­მწყვე­ტი მნიშ­ვნე­ლო­ბა ჰქონდეს:

• სის­ხლის­სა­მარ­თლებ­რი­ვი პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბის სა­კი­თხის­თვის;
• მის მი­მართ გა­მო­სა­ყე­ნე­ბე­ლი სა­პრო­ცე­სო წე­სე­ბის­თვის;
• აღ­კვე­თის ღო­ნის­ძი­ე­ბის შერ­ჩე­ვის­თვის;
• გან­რი­დე­ბი­სა და აღ­დგე­ნი­თი მართლ­მსა­ჯუ­ლე­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ბის­თვის;
• სას­ჯე­ლის სა­ხი­სა და ზო­მის გან­სა­ზღვრის­თვის;
• კა­ნო­ნი­ე­რი წარ­მო­მად­გენ­ლი­სა და სხვა შე­სა­ბა­მი­სი პი­რე­ბის მო­ნა­წი­ლე­ო­ბის­თვის.

არა­სრულ­წლო­ვან­თა საქ­მე­ებ­ზე გა­მო­ი­ყე­ნე­ბა სპე­ცი­ა­ლუ­რი სა­მარ­თლებ­რი­ვი წე­სე­ბი, რომ­ლე­ბიც გან­სხვავ­დე­ბა სრულ­წლო­ვა­ნი პი­რე­ბის მი­მართ მოქ­მე­დი ზო­გა­დი პრო­ცე­დუ­რე­ბისგან.

არასრულწლოვნის საუკეთესო ინტერესები

არა­სრულ­წლო­ვან­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი ნე­ბის­მი­ე­რი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბი­სას გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი უნდა იყოს მისი სა­უ­კე­თე­სო ინ­ტე­რე­სები.

ეს გუ­ლის­ხმობს არა­სრულ­წლოვნის:

• ასა­კი­სა და გან­ვი­თა­რე­ბის დონის;
• ფი­ზი­კუ­რი და ფსი­ქი­კუ­რი მდგო­მა­რე­ობის;
• ოჯა­ხუ­რი და სო­ცი­ა­ლუ­რი გა­რემოს;
• გა­ნათ­ლე­ბი­სა და ცხოვ­რე­ბის პი­რო­ბების;
• ძა­ლა­დო­ბის ან ზე­წო­ლის შე­საძ­ლო გა­მო­ცდი­ლების;
• რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ი­სა და სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში რე­ინ­ტეგ­რა­ცი­ის სა­ჭი­რო­ების;
• მო­სა­ლოდ­ნე­ლი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის გრძელ­ვა­დი­ა­ნი შე­დე­გე­ბის შე­ფა­სებას.

არა­სრულ­წლო­ვან­თა მართლ­მსა­ჯუ­ლე­ბის მი­ზა­ნი მხო­ლოდ სა­მარ­თლებ­რი­ვი პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბის გან­სა­ზღვრა არ არის. მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია არა­სრულ­წლოვ­ნის შემ­დგო­მი გან­ვი­თა­რე­ბა, მისი ინ­ტე­რე­სე­ბის დაც­ვა და გან­მე­ო­რე­ბი­თი და­ნა­შა­უ­ლის თა­ვი­დან აცი­ლება.

არასრულწლოვანი ბრალდებულის ადვოკატი

არა­სრულ­წლო­ვა­ნი ბრალ­დე­ბუ­ლის დაც­ვა მო­ი­თხოვს არა მხო­ლოდ სის­ხლის სა­მარ­თლის საქ­მის მა­სა­ლე­ბის შეს­წავ­ლას, არა­მედ არა­სრულ­წლოვ­ნის პი­როვ­ნუ­ლი, ოჯა­ხუ­რი და სო­ცი­ა­ლუ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბის შე­ფა­სებას.

არა­სრულ­წლო­ვან­მა შე­საძ­ლოა სრუ­ლად ვერ გა­ი­აზროს:

• რა სა­მარ­თლებ­რი­ვი შე­დე­გი შე­იძ­ლე­ბა მოჰ­ყვეს მის ნათ­ქვამს;
• რა გან­სხვა­ვე­ბაა გა­მო­კი­თხვას, და­კი­თხვა­სა და სხვა სა­გა­მო­ძი­ე­ბო მოქ­მე­დე­ბებს შორის;
• რო­დის შე­უძ­ლია გა­მო­ი­ყე­ნოს დუ­მი­ლის უფ­ლება;
• რა უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლე­ბა აქვს პო­ლი­ცი­ას ან გა­მო­მძი­ე­ბელს;
• რა გავ­ლე­ნას მო­ახ­დენს მი­ღე­ბუ­ლი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა მის მო­მა­ვალზე.

შე­სა­ბა­მი­სად არა­სრულ­წლოვ­ნის პო­ლი­ცი­ა­ში და­ბა­რე­ბის, და­კა­ვე­ბის ან მის მი­მართ პირ­ვე­ლი სა­გა­მო­ძი­ე­ბო მოქ­მე­დე­ბის ჩა­ტა­რე­ბის­თა­ნა­ვე მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია ად­ვო­კა­ტის საქ­მე­ში ჩართვა.

არასრულწლოვანი ბრალდებულის ძირითადი უფლებები

არა­სრულ­წლო­ვან ბრალ­დე­ბულს უფ­ლე­ბა აქვს:

• მის­თვის გა­სა­გე­ბი ფორ­მით მი­ი­ღოს ინ­ფორ­მა­ცია წარ­დგე­ნი­ლი ბრალ­დე­ბის შე­სახებ;
• იცო­დეს სა­კუ­თა­რი უფ­ლე­ბე­ბი და შე­საძ­ლო სა­მარ­თლებ­რი­ვი შე­დე­გები;
• ისარ­გებ­ლოს ად­ვო­კა­ტის დახ­მა­რებით;
• ჰქონ­დეს ად­ვო­კატ­თან კონ­ფი­დენ­ცი­ა­ლუ­რი კო­მუ­ნი­კაცია;
• გა­მო­ი­ყე­ნოს დუ­მი­ლის უფ­ლება;
• არ მის­ცეს სა­კუ­თა­რი თა­ვის წი­ნა­აღ­მდეგ ჩვე­ნება;
• კა­ნო­ნით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი წე­სით ისარ­გებ­ლოს კა­ნო­ნი­ე­რი წარ­მო­მად­გენ­ლის მო­ნა­წი­ლე­ობით;
• სა­ჭი­რო­ე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში ისარ­გებ­ლოს თარ­ჯიმ­ნის მომ­სა­ხუ­რებით;
• და­ცუ­ლი იყოს ზე­წო­ლის, მუ­ქა­რი­სა და იძუ­ლე­ბისგან;
• მისი საქ­მე გა­ნი­ხი­ლონ არა­სრულ­წლოვ­ნის ასა­კი­სა და სა­უ­კე­თე­სო ინ­ტე­რე­სე­ბის გათ­ვა­ლის­წი­ნებით;
• და­ცუ­ლი იყოს მისი პი­რა­დი ცხოვ­რე­ბის სა­ი­დუმ­ლო­ე­ბა და კონ­ფი­დენ­ცი­ა­ლუ­რობა.

მშობ­ლის ან სხვა კა­ნო­ნი­ე­რი წარ­მო­მად­გენ­ლის მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა ვერ ჩა­ა­ნაც­ვლებს ად­ვო­კა­ტის სა­ჭი­რო­ე­ბას. ად­ვო­კა­ტი ახორ­ცი­ე­ლებს უშუ­ა­ლოდ არა­სრულ­წლოვ­ნის სა­მარ­თლებ­რივ დაც­ვას და მოქ­მე­დებს მისი სა­უ­კე­თე­სო ინ­ტე­რე­სე­ბის შე­სა­ბა­მისად.

არასრულწლოვნის დაკავება

არა­სრულ­წლოვ­ნის და­კა­ვე­ბა და პა­ტიმ­რო­ბა უნდა გა­მო­ი­ყე­ნე­ბო­დეს მხო­ლოდ უკი­დუ­რეს შემ­თხვე­ვა­ში და აუ­ცი­ლე­ბე­ლი დრო­ით. გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბი­სას გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ყუ­რად­ღე­ბა უნდა მი­ექ­ცეს არა­სრულ­წლოვ­ნის ასაკს, სა­ჭი­რო­ე­ბებს, ოჯა­ხურ გა­რე­მო­სა და მის მი­მართ ნაკ­ლე­ბად მკაც­რი ღო­ნის­ძი­ე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბის შე­საძ­ლებ­ლობას.

და­კა­ვე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში ად­ვო­კატი:

• ამოწ­მებს და­კა­ვე­ბის სა­მარ­თლებ­რივ სა­ფუძ­ველს;
• ხვდე­ბა არა­სრულ­წლო­ვანს და მის­თვის გა­სა­გე­ბი ენით გა­ნუ­მარ­ტავს უფ­ლე­ბებს;
• ამოწ­მებს, გან­ხორ­ცი­ელ­და თუ არა შე­სა­ბა­მი­სი პი­რე­ბის ინ­ფორ­მი­რება;
• ეს­წრე­ბა სა­გა­მო­ძი­ე­ბო მოქ­მე­დე­ბებს;
• იცავს არა­სრულ­წლო­ვანს ზე­წო­ლი­სა და თვით­მამ­ხი­ლე­ბე­ლი ჩვე­ნე­ბის მი­ცე­მისგან;
• აფა­სებს, და­ცუ­ლია თუ არა არა­სრულ­წლო­ვან­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი სპე­ცი­ა­ლუ­რი პრო­ცე­დუ­რები;
• სა­სა­მარ­თლოს წა­რუდ­გენს ნაკ­ლე­ბად მკაც­რი აღ­კვე­თის ღო­ნის­ძი­ე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბის არ­გუ­მენ­ტებს.

არასრულწლოვნის გამოკითხვა და დაკითხვა

არა­სრულ­წლო­ვან­თან ნე­ბის­მი­ე­რი სა­გა­მო­ძი­ე­ბო მოქ­მე­დე­ბა უნდა ჩა­ტარ­დეს მისი ასა­კი­სა და გან­ვი­თა­რე­ბის დო­ნის შე­სა­ბა­მის გა­რე­მო­ში. არა­სრულ­წლო­ვანს კი­თხვე­ბი უნდა და­ეს­ვას მის­თვის გა­სა­გე­ბი ფორ­მით და პრო­ცე­სი არ უნდა ატა­რებ­დეს და­ში­ნე­ბის, ზე­წო­ლის ან იძუ­ლე­ბის ხა­სიათს.

ად­ვო­კა­ტი აკონ­ტრო­ლებს:

• გა­ნე­მარ­ტა თუ არა არა­სრულ­წლო­ვანს უფ­ლე­ბე­ბი გა­სა­გე­ბი ფორმით;
• და­ცუ­ლია თუ არა სა­გა­მო­ძი­ე­ბო მოქ­მე­დე­ბის ჩა­ტა­რე­ბის სპე­ცი­ა­ლუ­რი წესი;
• მო­ნა­წი­ლე­ო­ბენ თუ არა კა­ნო­ნით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი პი­რები;
• ხომ არ არის არა­სრულ­წლო­ვა­ნი დაღ­ლი­ლი, შე­ში­ნე­ბუ­ლი ან ზე­წო­ლის ქვეშ;
• სწო­რად და სრუ­ლად აი­სა­ხა თუ არა მისი ნათ­ქვა­მი ოქმში;
• ხომ არ იძ­ლე­ვა არა­სრულ­წლო­ვა­ნი ინ­ფორ­მა­ცი­ას მისი სა­მარ­თლებ­რი­ვი შე­დე­გე­ბის გა­უც­ნო­ბი­ე­რებლად.

განრიდება და მედიაცია

არა­სრულ­წლო­ვან­თა მართლ­მსა­ჯუ­ლე­ბა­ში მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი ად­გი­ლი უკა­ვია გან­რი­დე­ბა­სა და აღ­დგე­ნი­თი მართლ­მსა­ჯუ­ლე­ბის მე­ქა­ნიზ­მებს. შე­სა­ბა­მი­სი სა­მარ­თლებ­რი­ვი პი­რო­ბე­ბის არ­სე­ბო­ბი­სას არა­სრულ­წლოვ­ნის საქ­მე შე­იძ­ლე­ბა დას­რულ­დეს სის­ხლის­სა­მარ­თლებ­რი­ვი დევ­ნი­სა და ნა­სა­მარ­თლო­ბის გა­რეშე.

გან­რი­დე­ბის სა­კი­თხის გა­და­წყვე­ტი­სას შე­იძ­ლე­ბა შე­ფასდეს:

• ჩა­დე­ნი­ლი ქმე­დე­ბის ხა­სი­ა­თი და გა­რე­მო­ე­ბები;
• არა­სრულ­წლოვ­ნის ასა­კი და გან­ვი­თა­რე­ბის დონე;
• წარ­სულ­ში მისი ქცევა;
• პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბის გა­აზ­რე­ბის ხა­რისხი;
• და­ზა­რა­ლე­ბუ­ლის­თვის მი­ყე­ნე­ბუ­ლი ზიანი;
• ზი­ა­ნის გა­მო­სწო­რე­ბის შე­საძ­ლებ­ლობა;
• ოჯა­ხუ­რი და სო­ცი­ა­ლუ­რი გა­რემო;
• არა­სრულ­წლოვ­ნის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის პერ­სპექ­ტივა.

გან­რი­დე­ბა ავ­ტო­მა­ტუ­რად არ გა­მო­ი­ყე­ნე­ბა. თი­თო­ე­უ­ლი შემ­თხვე­ვა ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რად ფას­დე­ბა. ად­ვო­კა­ტი სწავ­ლობს, არ­სე­ბობს თუ არა გან­რი­დე­ბის სა­მარ­თლებ­რი­ვი სა­ფუძ­ვე­ლი და წა­რად­გენს არა­სრულ­წლოვ­ნის სა­უ­კე­თე­სო ინ­ტე­რე­სე­ბის და­მა­დას­ტუ­რე­ბელ გა­რე­მო­ე­ბებს.

არასრულწლოვნის დაცვა სასამართლოში

სა­სა­მარ­თლო­ში არა­სრულ­წლოვ­ნის დაც­ვა მო­ი­ცავს რო­გორც ბრალ­დე­ბის მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბის სა­მარ­თლებ­რივ შე­ფა­სე­ბას, ისე არა­სრულ­წლოვ­ნის პი­როვ­ნუ­ლი და სო­ცი­ა­ლუ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბის სრულ­ყო­ფი­ლად წარ­მო­დგენას.

ად­ვო­კატი:

• სწავ­ლობს საქ­მის მა­სა­ლებ­სა და ბრალ­დე­ბის მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბებს;
• ამ­ზა­დებს დაც­ვის ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლურ სტრა­ტე­გიას;
• მო­ი­თხოვს უკა­ნო­ნოდ მო­პო­ვე­ბუ­ლი მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბის და­უშ­ვებ­ლად ცნობას;
• კი­თხავს ბრალ­დე­ბი­სა და დაც­ვის მოწ­მეებს;
• წა­რად­გენს არა­სრულ­წლოვ­ნის სა­სარ­გებ­ლო მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბებს;
• ამ­ზა­დებს შუ­ა­მდგომ­ლო­ბებ­სა და სა­მარ­თლებ­რივ პო­ზი­ციებს;
• სა­სა­მარ­თლოს წა­რუდ­გენს არა­სრულ­წლოვ­ნის ოჯა­ხუ­რი, სო­ცი­ა­ლუ­რი და სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო მდგო­მა­რე­ო­ბის შე­სა­ხებ ინ­ფორ­მა­ციას;
• იცავს არა­სრულ­წლოვ­ნის კონ­ფი­დენ­ცი­ა­ლუ­რობას;
• მო­ი­თხოვს არა­სრულ­წლოვ­ნის­თვის შე­სა­ბა­მი­სი და პრო­პორ­ცი­უ­ლი სა­მარ­თლებ­რი­ვი ღო­ნის­ძი­ე­ბის გა­მო­ყე­ნებას.

არა­სრულ­წლოვ­ნის მი­მართ გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბი­სას პრი­ო­რი­ტე­ტი უნდა მი­ე­ნი­ჭოს მის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ა­სა და სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში რე­ინ­ტეგ­რა­ციას.

არასრულწლოვანი მოწმის ადვოკატი

სის­ხლის სა­მარ­თლის საქ­მე­ზე მოწ­მედ და­ბა­რე­ბულ არა­სრულ­წლო­ვანს შე­იძ­ლე­ბა გა­უ­ჭირ­დეს მომ­ხდა­რის თან­მიმ­დევ­რუ­ლად გად­მო­ცე­მა, კი­თხვე­ბის სწო­რად გა­გე­ბა ან უცხო გა­რე­მო­ში თა­ვი­სუფ­ლად სა­უ­ბარი.

არა­სრულ­წლო­ვა­ნი მოწ­მის ად­ვო­კა­ტის დახ­მა­რე­ბა გან­სა­კუთ­რე­ბით მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია, რო­დესაც:

• არა­სრულ­წლო­ვა­ნი შე­ეს­წრო ძა­ლა­დო­ბას ან სხვა მძი­მე ფაქტს;
• საქ­მე­ში მო­ნა­წი­ლე პირი მისი ოჯა­ხის წევრია;
• არ­სე­ბობს ზე­წო­ლის ან და­ში­ნე­ბის რისკი;
• გა­მო­ძი­ე­ბის კი­თხვე­ბი შე­იძ­ლე­ბა შე­ე­ხოს თა­ვად არა­სრულ­წლოვ­ნის შე­საძ­ლო პა­სუ­ხის­მგებ­ლობას;
• არა­სრულ­წლო­ვა­ნი ემო­ცი­უ­რად მძი­მე მდგო­მა­რე­ო­ბაშია;
• იგი უკვე რამ­დენ­ჯერ­მე გა­მო­კი­თხეს;
• მშო­ბელს ან კა­ნო­ნი­ერ წარ­მო­მად­გე­ნელ­სა და არა­სრულ­წლო­ვანს შო­რის ინ­ტე­რეს­თა კონ­ფლიქტია.

ად­ვო­კა­ტის მი­ზა­ნია, არა­სრულ­წლო­ვან­მა მის­თვის გა­სა­გე­ბი ფორ­მით მი­ი­ღოს ინ­ფორ­მა­ცია სა­კუ­თა­რი უფ­ლე­ბე­ბის შე­სა­ხებ და მისი მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა არ გახ­დეს და­მა­ტე­ბი­თი ფსი­ქო­ლო­გი­უ­რი ზი­ა­ნის წყარო.

არასრულწლოვანი მოწმის გამოკითხვა და დაკითხვა

არა­სრულ­წლო­ვა­ნი მოწ­მის გა­მო­კი­თხვა და და­კი­თხვა უნდა ჩა­ტარ­დეს ბავ­შვის ასა­კის, გან­ვი­თა­რე­ბის დო­ნი­სა და ემო­ცი­უ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბის გათ­ვა­ლის­წი­ნებით.

პრო­ცე­სის დროს მნიშ­ვნე­ლო­ვანია:

• უსაფრ­თხო და ბავ­შვის­თვის ადაპ­ტი­რე­ბუ­ლი გა­რემო;
• გა­სა­გე­ბი და ასა­კის შე­სა­ბა­მი­სი კი­თხვები;
• და­ში­ნე­ბი­სა და ზე­წო­ლის და­უშ­ვებ­ლობა;
• არა­სრულ­წლოვ­ნის ღირ­სე­ბი­სა და პი­რა­დი ცხოვ­რე­ბის დაცვა;
• გან­მე­ო­რე­ბი­თი გა­მო­კი­თხვის მაქ­სი­მა­ლუ­რად თა­ვი­დან აცი­ლება;
• კა­ნო­ნით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბულ შემ­თხვე­ვა­ში კა­ნო­ნი­ე­რი წარ­მო­მად­გენ­ლის, ფსი­ქო­ლო­გის ან სხვა შე­სა­ბა­მი­სი სპე­ცი­ა­ლის­ტის მო­ნა­წი­ლეობა;
• გა­მო­კი­თხვის ან და­კი­თხვის პრო­ცე­სის სწო­რად და­ფიქ­სი­რება.

არა­სრულ­წლოვ­ნის­თვის დას­მუ­ლი კი­თხვა თუ შე­ი­ცავს მისი თვით­მამ­ხი­ლე­ბელ ინ­ფორ­მა­ცი­ას, სა­ჭი­როა მისი უფ­ლე­ბე­ბის დარ­ღვე­ვის შე­საძ­ლო სა­მარ­თლებ­რი­ვი რის­კე­ბის შე­ფა­სება.

არასრულწლოვანი დაზარალებულის ადვოკატი

და­ნა­შა­უ­ლის შე­დე­გად და­ზა­რა­ლე­ბულ არა­სრულ­წლო­ვანს სჭირ­დე­ბა არა მხო­ლოდ სა­მარ­თლებ­რი­ვი წარ­მო­მად­გენ­ლო­ბა, არა­მედ მისი უსაფრ­თხო­ე­ბის, კონ­ფი­დენ­ცი­ა­ლუ­რო­ბი­სა და ემო­ცი­უ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბის დაცვაც.

ად­ვო­კა­ტი წარ­მო­ად­გენს არა­სრულ­წლო­ვა­ნი და­ზა­რა­ლე­ბუ­ლის ინ­ტე­რე­სებს:

• და­ზა­რა­ლე­ბუ­ლად ცნო­ბის სა­კი­თხის გა­და­წყვე­ტისას;
• გა­მო­ძი­ე­ბი­სა და სა­სა­მარ­თლო გან­ხილ­ვის მიმ­დი­ნა­რე­ო­ბისას;
• მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბის მო­ძი­ე­ბი­სა და წარ­დგე­ნისას;
• გა­მო­კი­თხვი­სა და და­კი­თხვის დროს;
• დაც­ვის სპე­ცი­ა­ლუ­რი ღო­ნის­ძი­ე­ბის მო­თხოვ­ნისას;
• მი­ყე­ნე­ბუ­ლი მა­ტე­რი­ა­ლუ­რი და მო­რა­ლუ­რი ზი­ა­ნის შე­ფა­სე­ბისას;
• ზი­ა­ნის ანა­ზღა­უ­რე­ბის სა­მარ­თლებ­რი­ვი გზე­ბის გან­სა­ზღვრისას.

გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ყუ­რად­ღე­ბა უნდა მი­ექ­ცეს არა­სრულ­წლოვ­ნის მე­ო­რე­უ­ლი ტრავ­მი­რე­ბის თა­ვი­დან აცი­ლე­ბას. არა­სრულ­წლო­ვანს არ უნდა უწევ­დეს მომ­ხდა­რის და­უ­სა­ბუ­თებ­ლად მრა­ვალ­ჯერ გა­მე­ო­რე­ბა ან ბრალ­დე­ბულ­თან ისე­თი ფორ­მით კონ­ტაქ­ტი, რო­მე­ლიც მას და­მა­ტე­ბით ფსი­ქო­ლო­გი­ურ ზი­ანს მი­ა­ყე­ნებს.

არასრულწლოვნის კანონიერი წარმომადგენლის მონაწილეობა

არა­სრულ­წლოვ­ნის პრო­ცეს­ში შე­იძ­ლე­ბა მო­ნა­წი­ლე­ობ­დეს მშო­ბე­ლი, მე­ურ­ვე, მზრუნ­ვე­ლი ან სხვა კა­ნო­ნი­ე­რი წარ­მო­მად­გე­ნელი.

კა­ნო­ნი­ე­რი წარ­მო­მად­გენ­ლის მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა უნდა ემ­სა­ხუ­რე­ბო­დეს არა­სრულ­წლოვ­ნის სა­უ­კე­თე­სო ინ­ტე­რე­სებს. თუ არ­სე­ბობს ინ­ტე­რეს­თა კონ­ფლიქ­ტი ან წარ­მო­მად­გენ­ლის მო­ნა­წი­ლე­ო­ბამ შე­იძ­ლე­ბა არა­სრულ­წლოვ­ნის ინ­ტე­რე­სე­ბი და­ა­ზი­ა­ნოს, სა­კი­თხი უნდა გა­და­წყდეს კა­ნო­ნით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი სპე­ცი­ა­ლუ­რი წესით.

მშო­ბელ­მა ან კა­ნო­ნი­ერ­მა წარ­მო­მად­გე­ნელ­მა არა­სრულ­წლო­ვანს არ უნდა უკარ­ნა­ხოს ჩვე­ნე­ბა ან მო­ახ­დი­ნოს მას­ზე ზე­წო­ლა. მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია, რომ არა­სრულ­წლო­ვან­მა ინ­ფორ­მა­ცია გად­მო­სცეს თა­ვი­სუფ­ლად და სა­კუ­თა­რი აღ­ქმის შე­სა­ბა­მისად.

არასრულწლოვნის კონფიდენციალურობა

არა­სრულ­წლო­ვან­თა მართლ­მსა­ჯუ­ლე­ბის პრო­ცეს­ში გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი მნიშ­ვნე­ლო­ბა აქვს პი­რა­დი ცხოვ­რე­ბის დაცვას.

კა­ნო­ნით დად­გე­ნი­ლი წე­სე­ბის გა­რე­შე არ უნდა გავ­რცელდეს:

• არა­სრულ­წლოვ­ნის სა­ხე­ლი და გვარი;
• ფოტო ან ვი­დე­ო­მა­სალა;
• სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი ად­გილი;
• სკო­ლა ან სხვა მა­ი­დენ­ტი­ფი­ცი­რე­ბე­ლი ინ­ფორ­მაცია;
• საქ­მის ისე­თი დე­ტა­ლე­ბი, რომ­ლე­ბიც არა­სრულ­წლოვ­ნის იდენ­ტი­ფი­ცი­რე­ბას შე­საძ­ლე­ბელს გახდის.

კონ­ფი­დენ­ცი­ა­ლუ­რო­ბის დაც­ვა მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია არა­სრულ­წლოვ­ნის სტიგ­მა­ტი­ზა­ცი­ი­სა და მის მო­მა­ვალ გან­ვი­თა­რე­ბა­ზე უარ­ყო­ფი­თი გავ­ლე­ნის თა­ვი­დან ასა­ცი­ლებლად.

რას მოიცავს არასრულწლოვნის ადვოკატის მომსახურება?

ად­ვო­კა­ტის მომ­სა­ხუ­რე­ბა შე­იძ­ლე­ბა მო­ი­ცავდეს:

• არა­სრულ­წლოვ­ნი­სა და მშობ­ლის­თვის უფ­ლე­ბე­ბის გან­მარ­ტებას;
• საქ­მის სა­მარ­თლებ­რი­ვი გა­რე­მო­ე­ბე­ბის შე­ფა­სებას;
• პო­ლი­ცი­ა­სა და პრო­კუ­რა­ტუ­რას­თან კო­მუ­ნი­კა­ციას;
• სა­გა­მო­ძი­ე­ბო მოქ­მე­დე­ბებ­ში მო­ნა­წი­ლე­ობას;
• საქ­მის მა­სა­ლე­ბი­სა და მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბის შეს­წავლას;
• გან­ცხა­დე­ბე­ბის, შუ­ა­მდგომ­ლო­ბე­ბი­სა და სა­ჩივ­რე­ბის მომ­ზა­დებას;
• გან­რი­დე­ბი­სა და მე­დი­ა­ცი­ის შე­საძ­ლებ­ლო­ბის შე­ფა­სებას;
• აღ­კვე­თის ღო­ნის­ძი­ე­ბის გან­ხილ­ვა­ში მო­ნა­წი­ლე­ობას;
• არა­სრულ­წლოვ­ნის ინ­ტე­რე­სე­ბის დაც­ვას სა­სა­მარ­თლოში;
• არა­სრულ­წლო­ვა­ნი მოწ­მი­სა და და­ზა­რა­ლე­ბუ­ლის სა­მარ­თლებ­რივ დახ­მა­რებას;
• სა­ჭი­რო­ე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში ფსი­ქო­ლოგ­თან, სო­ცი­ა­ლურ მუ­შაკ­თან, ექ­სპერტ­თან ან სხვა სპე­ცი­ა­ლისტ­თან თა­ნა­მშრომ­ლობას;
• გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის გა­სა­ჩივ­რე­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ბის შე­ფა­სებას.