დაკავება სისხლის სამართლის პროცესის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ეტაპია. ამ დროს მიღებულმა გადაწყვეტილებებმა და პირის მიერ გაკეთებულმა განმარტებებმა შეიძლება არსებითი გავლენა მოახდინოს საქმის შემდგომ მიმდინარეობაზე. ამიტომ მნიშვნელოვანია სისხლის სამართლის ადვოკატის საქმეში დროული ჩართვა.
ავთანდილ გიორგაძე ახორციელებს დაკავებულისა და ბრალდებულის დაცვას თბილისში და საქართველოს მასშტაბით — პოლიციაში, საგამოძიებო ორგანოში, პროკურატურაში, სასჯელაღსრულების დაწესებულებებსა და სასამართლოში.
დაკავებულის ძირითადი უფლებები
დაკავებულ პირს უფლება აქვს:
- იცოდეს, რის საფუძველზე და რა დანაშაულთან დაკავშირებით დააკავეს;
- დაუყოვნებლივ მოითხოვოს ადვოკატის დახმარება;
- ისარგებლოს დუმილის უფლებით და არ მისცეს საკუთარი თავის წინააღმდეგ ჩვენება;
- ოჯახის წევრს ან ახლო ნათესავს შეატყობინოს დაკავების შესახებ;
- საჭიროების შემთხვევაში ისარგებლოს თარჯიმნის მომსახურებით;
- გაეცნოს დაკავების ოქმს და მასზე გააკეთოს შენიშვნები;
- მიიღოს სამედიცინო დახმარება, თუ ამას მისი მდგომარეობა მოითხოვს.
ადვოკატთან კონსულტაციამდე საქმის გარემოებებზე განმარტების მიცემამ შეიძლება დაცვის პოზიცია დააზიანოს. პირისთვის დუმილის უფლების გამოყენება დანაშაულის აღიარებას არ ნიშნავს.
რას მოიცავს ადვოკატის დახმარება დაკავებისას?
ადვოკატი:
- დაუყოვნებლივ ხვდება დაკავებულს და განუმარტავს მის უფლებებს;
- ადგენს დაკავების მიზეზსა და სამართლებრივ საფუძველს;
- ესწრება გამოკითხვას, დაკითხვასა და სხვა საგამოძიებო მოქმედებებს;
- იცავს პირს ზეწოლისა და თვითმამხილებელი ჩვენების მიცემისგან;
- ამოწმებს დაკავებისა და საგამოძიებო მოქმედებების კანონიერებას;
- სწავლობს ბრალდების მიერ წარმოდგენილ პირველად მტკიცებულებებს;
- განსაზღვრავს დაცვის საწყის სტრატეგიას;
- საჭიროების შემთხვევაში ასაჩივრებს უკანონო მოქმედებას.
ბრალის წარდგენა
ბრალის წარდგენისას პირს ოფიციალურად ეცნობება, კონკრეტულად რა დანაშაულის ჩადენას ედავება გამოძიება და რომელ მტკიცებულებებს ემყარება ბრალდება.
ადვოკატი აფასებს:
- რამდენად მკაფიო და დასაბუთებულია ბრალდება;
- შეესაბამება თუ არა მითითებული ქმედება დანაშაულის სამართლებრივ კვალიფიკაციას;
- არსებობს თუ არა ბრალდების დამადასტურებელი საკმარისი მტკიცებულებები;
- ხომ არ არის დარღვეული ბრალდებულის საპროცესო უფლებები;
- რა დაცვის სტრატეგია უნდა შეირჩეს საქმის შემდგომ ეტაპზე.
აღკვეთის ღონისძიების განხილვა
ბრალის წარდგენის შემდეგ პროკურატურამ შეიძლება ბრალდებულის მიმართ მოითხოვოს პატიმრობა, გირაო ან სხვა აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება, რომელსაც განიხილავს სასამართლო.
ადვოკატი სასამართლოს წარუდგენს დაცვის არგუმენტებსა და შესაბამის მტკიცებულებებს, რათა მკაცრი აღკვეთის ღონისძიება არ იქნეს გამოყენებული დაუსაბუთებლად. თითოეული საქმე ინდივიდუალურ შეფასებას საჭიროებს და შედეგი დამოკიდებულია საქმის გარემოებებსა და წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე.
რატომ არის მნიშვნელოვანი ადვოკატის დროული ჩართვა?
დაცვის სტრატეგიის სწორად განსაზღვრა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დაკავების პირველივე ეტაპზე. დაგვიანებულმა რეაგირებამ, არასწორმა განმარტებამ ან ადვოკატის გარეშე ჩატარებულმა საგამოძიებო მოქმედებებმა შეიძლება გაართულოს პირის შემდგომი დაცვა.
თუ თქვენ ან თქვენი ახლობელი დააკავეს, მიზანშეწონილია სისხლის სამართლის ადვოკატთან დაუყოვნებლივ დაკავშირება.