დაცვა გამოძიების ეტაპზე

გა­მო­ძი­ე­ბის ეტაპ­ზე ყა­ლიბ­დე­ბა სის­ხლის სა­მარ­თლის საქ­მის ძი­რი­თა­დი მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბი და გა­ნი­სა­ზღვრე­ბა მისი შემ­დგო­მი მი­მარ­თუ­ლე­ბა. ამ პე­რი­ოდ­ში ად­ვო­კა­ტის დრო­ულ ჩარ­თვას გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი მნიშ­ვნე­ლო­ბა აქვს, რად­გან დაც­ვის პო­ზი­ცი­ის სწო­რად ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბამ და მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბის დრო­უ­ლად მო­პო­ვე­ბამ შე­იძ­ლე­ბა არ­სე­ბი­თი გავ­ლე­ნა მო­ახ­დი­ნოს საქ­მის შე­დეგზე.

ავთანდილ გიორგაძე ახორ­ცი­ე­ლებს ბრალ­დე­ბუ­ლის ინ­ტე­რე­სე­ბის დაც­ვას გა­მო­ძი­ე­ბის ეტაპ­ზე — პო­ლი­ცი­ა­ში, პრო­კუ­რა­ტუ­რა­ში, სხვა სა­გა­მო­ძი­ე­ბო ორ­გა­ნო­ებ­ში სა­სა­მარ­თლო­ში და სას­ჯელაღ­სრუ­ლე­ბის და­წე­სე­ბუ­ლე­ბებში.

რას მოიცავს დაცვა გამოძიების ეტაპზე?

სის­ხლის სა­მარ­თლის ად­ვო­კატი:

• ხვდე­ბა ბრალ­დე­ბულს და გა­ნუ­მარ­ტავს მის უფ­ლე­ბებს;
• სწავ­ლობს ბრალ­დე­ბის არს­სა და საქ­მის სა­მარ­თლებ­რივ გა­რე­მო­ე­ბებს;
• ეც­ნო­ბა დაც­ვის მხა­რის­თვის ხელ­მი­საწ­ვდომ საქ­მის მა­სა­ლებს;
• აფა­სებს ბრალ­დე­ბის მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბის კა­ნო­ნი­ე­რე­ბა­სა და სან­დო­ობას;
• ეს­წრე­ბა გა­მო­კი­თხვას, და­კი­თხვა­სა და სხვა სა­გა­მო­ძი­ე­ბო მოქ­მე­დე­ბებს;
• ამ­ზა­დებს და წა­რად­გენს შუ­ა­მდგომ­ლო­ბებ­სა და სა­ჩივ­რებს;
• მო­ი­პო­ვებს დაც­ვის­თვის მნიშ­ვნე­ლო­ვან ინ­ფორ­მა­ცი­ა­სა და მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბებს;
• სა­ჭი­რო­ე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში მო­ი­თხოვს ექ­სპერ­ტი­ზის ჩა­ტა­რე­ბას ან/და ატა­რებს ალ­ტერ­ნა­ტი­ულ ექ­სპერ­ტიზას.
• ამოწ­მებს, ხომ არ და­ირ­ღვა ბრალ­დე­ბუ­ლის სა­პრო­ცე­სო უფ­ლე­ბები;
• აყა­ლი­ბებს დაც­ვის ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლურ სტრა­ტე­გიას.

საქმის მასალებისა და მტკიცებულებების შეფასება

გა­მო­ძი­ე­ბის მიერ მო­პო­ვე­ბუ­ლი ყვე­ლა ინ­ფორ­მა­ცია ავ­ტო­მა­ტუ­რად არ წარ­მო­ად­გენს კა­ნო­ნი­ერ და სან­დო მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბას. აუ­ცი­ლე­ბე­ლია შე­მოწ­მდეს, რო­გორ იქნა მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა მო­პო­ვე­ბუ­ლი, და­ცუ­ლი იყო თუ არა კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრუ­ლი პრო­ცე­დუ­რა და რამ­დე­ნად ადას­ტუ­რებს იგი ბრალ­დე­ბის ვერ­სიას.

ად­ვო­კა­ტი აფა­სებს:

• მოწ­მე­თა და სხვა პირ­თა ჩვე­ნე­ბებს;
• ჩხრე­კი­სა და ამო­ღე­ბის შე­დე­გებს;
• ვი­დეო და აუ­დი­ო­ჩა­ნა­წე­რებს;
• ექ­სპერ­ტი­ზის დას­კვნებს;
• ელექ­ტრო­ნულ და ციფ­რულ მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბებს;
• სა­გა­მო­ძი­ე­ბო მოქ­მე­დე­ბე­ბის ოქ­მებს;
• მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბებს შო­რის არ­სე­ბულ წი­ნა­აღ­მდე­გო­ბებს.

თუ მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა კა­ნო­ნის დარ­ღვე­ვით არის მო­პო­ვე­ბუ­ლი, დაც­ვის მხა­რეს შე­უძ­ლია მო­ი­თხო­ვოს მისი და­უშ­ვებ­ლად ცნო­ბა კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრუ­ლი წე­სით და ამო­რი­ცხოს სის­ხლის სა­მარ­თლის საქ­მიდან.

დაცვის მხარის მიერ მტკიცებულებების მოპოვება

დაც­ვა არ უნდა შე­მო­ი­ფარ­გლოს მხო­ლოდ გა­მო­ძი­ე­ბის მიერ შეგ­რო­ვე­ბუ­ლი მა­სა­ლე­ბის შე­ფა­სე­ბით. ად­ვო­კა­ტი და­მო­უ­კი­დებ­ლად გან­სა­ზღვრავს, რო­მე­ლი ინ­ფორ­მა­ცია და მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა შე­იძ­ლე­ბა იყოს მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი ბრალ­დე­ბუ­ლის პო­ზი­ცი­ის და­სა­დას­ტუ­რებლად.

დაც­ვის ფარ­გლებ­ში შე­საძ­ლე­ბელია:

• მოწ­მე­ებ­თან გა­სა­უბ­რე­ბა და მათი გა­მო­კი­თხვა;
• დო­კუ­მენ­ტე­ბი­სა და ჩა­ნა­წე­რე­ბის მო­პო­ვება;
• ვი­დე­ო­კა­მე­რე­ბის ჩა­ნა­წე­რე­ბის მო­ძიება;
• ელექ­ტრო­ნუ­ლი ინ­ფორ­მა­ცი­ის გა­მო­თხო­ვა სა­თა­ნა­დო წესით.
• სპე­ცი­ა­ლის­ტი­სა და ექ­სპერ­ტის ჩართვა;
• ალ­ტერ­ნა­ტი­უ­ლი ექ­სპერ­ტი­ზის ჩა­ტა­რე­ბის მო­თხოვნა;
• ბრალ­დე­ბის ვერ­სი­ის სა­წი­ნა­აღ­მდე­გო გა­რე­მო­ე­ბე­ბის გა­მო­ვლენა;
• ალი­ბი­სა და სხვა გა­მა­მარ­თლე­ბე­ლი გა­რე­მო­ე­ბე­ბის შე­მოწ­მება.

მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბის დრო­უ­ლად მო­პო­ვე­ბა გან­სა­კუთ­რე­ბით მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია, რად­გან ვი­დე­ო­ჩა­ნა­წე­რი, დო­კუ­მენ­ტი ან სხვა ინ­ფორ­მა­ცია შე­საძ­ლოა მოგ­ვი­ა­ნე­ბით აღარ არ­სე­ბობ­დეს ან მისი მო­პო­ვე­ბა გარ­თულდეს.

საგამოძიებო მოქმედებებში ადვოკატის მონაწილეობა

გა­მო­ძი­ე­ბის პე­რი­ოდ­ში შე­იძ­ლე­ბა ჩა­ტარ­დეს გა­მო­კი­თხვა, და­კი­თხვა, ჩხრე­კა, ამო­ღე­ბა, ამოც­ნო­ბა, სა­გა­მო­ძი­ე­ბო ექ­სპე­რი­მენ­ტი, ნუ­მუ­შის აღე­ბა, ექ­სპერ­ტი­ზა და სხვა სა­პრო­ცე­სო მოქ­მე­დე­ბები.

ად­ვო­კა­ტის მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა უზ­რუნ­ველ­ყოფს, რომ ბრალ­დე­ბულ­მა იცო­დეს სა­კუ­თა­რი უფ­ლე­ბე­ბი, არ მის­ცეს სა­კუ­თა­რი თა­ვის სა­წი­ნა­აღ­მდე­გო ჩვე­ნე­ბა და სა­გა­მო­ძი­ე­ბო მოქ­მე­დე­ბა ჩა­ტარ­დეს კა­ნო­ნით დად­გე­ნი­ლი პრო­ცე­დუ­რის დაცვით.

შუამდგომლობები და საჩივრები

გა­მო­ძი­ე­ბის ეტაპ­ზე ად­ვო­კატ­მა შე­იძ­ლე­ბა მო­ი­თხო­ვოს კონ­კრე­ტუ­ლი სა­გა­მო­ძი­ე­ბო ან სა­პრო­ცე­სო მოქ­მე­დე­ბის ჩა­ტა­რე­ბა, და­მა­ტე­ბი­თი მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბის მო­პო­ვე­ბა, ექ­სპერ­ტი­ზის და­ნიშ­ვნა ან ბრალ­დე­ბუ­ლის უფ­ლე­ბე­ბის დარ­ღვე­ვა­ზე შე­სა­ბა­მი­სი რე­ა­გი­რება.

უკა­ნო­ნო ან და­უ­სა­ბუ­თე­ბე­ლი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის არ­სე­ბო­ბი­სას ად­ვო­კა­ტი იყე­ნებს კა­ნო­ნით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბულ გა­სა­ჩივ­რე­ბის მე­ქა­ნიზ­მებს.

რატომ არის მნიშვნელოვანი ადვოკატის დროული ჩართვა?

გა­მო­ძი­ე­ბის სა­წყის ეტაპ­ზე მი­ღე­ბუ­ლი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბე­ბის შემ­დგომ შეც­ვლა ხში­რად რთუ­ლია. ად­ვო­კა­ტის დრო­უ­ლი ჩარ­თვა შე­საძ­ლე­ბელს ხდის დაც­ვის პო­ზი­ცი­ის თა­ვი­დან­ვე სწო­რად გან­სა­ზღვრას, მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბის შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბას და შე­საძ­ლო სა­პრო­ცე­სო დარ­ღვე­ვებ­ზე დრო­ულ რე­ა­გი­რებას.