აუცილებელი მოგერიების ფარგლების გადაცილება გულისხმობს შემთხვევას, როდესაც პირი რეალური მართლსაწინააღმდეგო თავდასხმისას თავს ან სხვას იცავს, მაგრამ თავდაცვის დასაშვებ ზღვარს სცდება. თავდამსხმელის მძიმე დაზიანება ან სიკვდილი თავისთავად არ ადასტურებს, რომ მომგერიებელმა ამ ზღვარს გადააცილა. ქმედების სამართლებრივი შეფასება დამოკიდებულია იმაზე, რა საფრთხე არსებობდა ძალის გამოყენების მომენტში, რისკენ იყო მიმართული მომგერიებლის მოქმედება და რამდენად შეესაბამებოდა თავდაცვა თავდასხმის ხასიათსა და საშიშროებას.

საქართველოს სის­ხლის სა­მარ­თლის კო­დექ­სის 28-ე მუხ­ლი პირს უფ­ლე­ბას აძ­ლევს, მართლ­სა­წი­ნა­აღ­მდე­გო ხელ­ყო­ფის­გან სა­კუ­თა­რი ან სხვი­სი სა­მარ­თლებ­რი­ვი სი­კე­თე ხელ­მყო­ფის და­ზი­ა­ნე­ბით და­იც­ვას. ამა­ვე მუხ­ლის მე-4 ნა­წი­ლის თა­ნა­ხმად, აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის ფარ­გლე­ბი გა­და­ცი­ლე­ბუ­ლია, როცა თავ­დაც­ვა აშ­კა­რად არ შე­ე­სა­ბა­მე­ბა თავ­და­სხმის ხა­სი­ათ­სა და სა­შიშ­რო­ე­ბას. გა­და­მწყვე­ტია სწო­რედ ამ შე­უ­სა­ბა­მო­ბის აშ­კა­რა ხა­სი­ა­თი, რო­მე­ლიც საქ­მის კონ­კრე­ტუ­ლი გა­რე­მო­ე­ბე­ბით უნდა დას­ტურ­დე­ბოდეს.

უზე­ნა­ე­სი სა­სა­მარ­თლოს №770აპ-19 გან­ჩი­ნე­ბა­ში ასა­ხუ­ლი და შემ­დგომ პრაქ­ტი­კა­ში არა­ერთ­ხელ გან­მე­ო­რე­ბუ­ლი გან­მარ­ტე­ბით, პირს აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის უფ­ლე­ბა რომ წარ­მო­ეშ­ვას ხელ­ყო­ფა უნდა იყოს მართლ­სა­წი­ნა­აღ­მდე­გო, რე­ა­ლუ­რი და იმ­წუ­თი­ე­რი, ხოლო მომ­გე­რი­ე­ბე­ლი სა­მარ­თლებ­რი­ვი სი­კე­თის დაც­ვის მიზ­ნით უნდა მოქ­მე­დებ­დეს. ამ პი­რო­ბე­ბის შე­სა­ფა­სებ­ლად სა­სა­მარ­თლო არ­კვევს, რამ გა­მო­იწ­ვია პი­რის მოქ­მე­დე­ბა და რა მი­ზა­ნი ჰქონ­და მას: ცდი­ლობ­და არ­სე­ბუ­ლი საფრ­თხის მო­გე­რი­ე­ბას თუ საფრ­თხის არარ­სე­ბო­ბი­სას სხვის­თვის ზი­ა­ნის მი­ყე­ნებას.

ქმე­დე­ბის შე­ფა­სე­ბა აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის წი­ნა­პი­რო­ბე­ბის დად­გე­ნით იწყე­ბა. მხო­ლოდ მათი არ­სე­ბო­ბი­სას გა­ნი­ხი­ლე­ბა, ხომ არ გა­და­ა­ცი­ლა პირ­მა თავ­დაც­ვის და­საშ­ვებ ფარ­გლებს. თუ რე­ა­ლუ­რი ხელ­ყო­ფა და თავ­დაც­ვის მი­ზა­ნი არ­სე­ბობ­და, მაგ­რამ გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი ძალა თავ­და­სხმის ხა­სი­ათ­სა და სა­შიშ­რო­ე­ბას აშ­კა­რად არ შე­ე­სა­ბა­მე­ბო­და, შე­იძ­ლე­ბა ფარ­გლე­ბის გა­და­ცი­ლე­ბის სა­კი­თხი დად­გეს. თუ ხელ­ყო­ფა სა­ერ­თოდ არ არ­სე­ბობ­და ან უკვე დას­რუ­ლე­ბუ­ლი იყო და პირი ან­გა­რიშ­სწო­რე­ბას ცდი­ლობ­და, კონ­ფლიქ­ტის მე­ო­რე მხა­რის მიერ და­წყე­ბა მომ­ხდა­რის აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის ფარ­გლე­ბის გა­და­ცი­ლე­ბად შე­ფა­სე­ბის­თვის საკ­მა­რი­სი ვერ იქ­ნება.

აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის ვი­თა­რე­ბის არ­სე­ბო­ბა ჯერ კი­დევ არ ნიშ­ნავს, რომ ამ ვი­თა­რე­ბა­ში ჩა­დე­ნი­ლი ყვე­ლა მოქ­მე­დე­ბა მართლ­ზო­მი­ე­რია. შე­იძ­ლე­ბა პირ­მა მართლ­ზო­მი­ე­რე­ბის პი­რო­ბე­ბი არ და­არ­ღვი­ოს, თუმ­ცა აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის ფარ­გლებს გა­და­ა­ცი­ლოს, რაც გუ­ლის­ხმობს ისეთ შემ­თხვე­ვას, რო­დე­საც პირს აქვს თავ­დაც­ვის სა­ფუძ­ვე­ლი და მი­ზა­ნი, მაგ­რამ გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი ძა­ლით და­საშ­ვებ ზღვარს სცდება.

აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის ფარ­გლებ­ში თავ­დაც­ვის და­საშ­ვე­ბი ზღვა­რი მხო­ლოდ გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი სა­შუ­ა­ლე­ბის მი­ხედ­ვით ვერ შე­ფას­დე­ბა. მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია თავ­დამ­სხმელ­თა რა­ო­დე­ნო­ბა და მხა­რე­თა ფი­ზი­კუ­რი შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბი, გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი საგ­ნე­ბი, დარ­ტყმე­ბის ძალა და მი­მარ­თუ­ლე­ბა. ასე­ვე გა­სათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბე­ლია, რამ­დე­ნად მო­უ­ლოდ­ნე­ლი იყო თავ­და­სხმა, სად მოხ­და იგი და რა სის­წრა­ფით გან­ვი­თარ­და მოვ­ლე­ნე­ბი. მომ­გე­რი­ებ­ლის არ­ჩე­ვა­ნი მოქ­მე­დე­ბის მო­მენტ­ში არ­სე­ბუ­ლი საფრ­თხი­სა და მისი რე­ა­ლუ­რი შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით უნდა შე­ფას­დეს. მოგ­ვი­ა­ნე­ბით, მშვიდ გა­რე­მო­ში მო­ფიქ­რე­ბუ­ლი ალ­ტერ­ნა­ტი­ვა ვერ ადას­ტუ­რებს, რომ თავ­და­სხმის დროს მისი გა­მო­ყე­ნე­ბა რე­ა­ლუ­რად შე­საძ­ლე­ბე­ლი და ეფექ­ტი­ა­ნი იყო. შე­სა­ბა­მი­სად, უი­ა­რა­ღო თავ­დამ­სხმე­ლის წი­ნა­აღ­მდეგ და­ნის ან სხვა სა­ხი­ფა­თო საგ­ნის გა­მო­ყე­ნე­ბა თა­ვის­თა­ვად არ ნიშ­ნავს ფარ­გლე­ბის გა­და­ცი­ლე­ბას. სი­ცო­ცხლეს რე­ა­ლუ­რი საფრ­თხე უი­ა­რა­ღო პირ­თა ჯგუ­ფურ­მა ძა­ლა­დო­ბა­მაც შე­იძ­ლე­ბა შე­უქ­მნას. თუმ­ცა არც თავ­და­სხმის ფაქ­ტი ამარ­თლებს ია­რა­ღის გა­მო­ყე­ნე­ბას ყვე­ლა შემ­თხვე­ვა­ში. ყო­ველ კონ­კრე­ტულ შემ­თხვე­ვა­ში დას­კვნა უნდა ემ­ყა­რე­ბო­დეს ხელ­ყო­ფის რე­ა­ლურ სა­შიშ­რო­ე­ბას და იმას, შე­საძ­ლე­ბე­ლი იყო თუ არა მისი ეფექ­ტი­ა­ნად აღ­კვე­თა თავ­დამ­სხმე­ლი­სა­თვის შე­და­რე­ბით ნაკ­ლე­ბი ზი­ა­ნის მი­ყე­ნებით.

მსგავს მიდ­გო­მას ამ­კვიდ­რებს საქართველოს უზე­ნა­ე­სი სა­სა­მარ­თლოც თა­ვის პრაქ­ტი­კა­ში და უთი­თებს  „შე­და­რე­ბით მსუ­ბუქ თავ­დაც­ვის სა­შუ­ა­ლე­ბა­ზე“. თუმ­ცა, აღ­სა­ნიშ­ნა­ვია, რომ რო­დე­საც სა­სა­მარ­თლო გა­მო­ყე­ნე­ბულ თავ­დაც­ვის სა­შუ­ა­ლე­ბას გა­და­მე­ტე­ბუ­ლად მი­იჩ­ნევს, უნდა გან­მარ­ტოს, კონ­კრე­ტუ­ლად რა ნაკ­ლე­ბად სა­ზი­ა­ნო მოქ­მე­დე­ბა შე­ეძ­ლო მომ­გე­რი­ე­ბელს და რამ­დე­ნად ეფექ­ტი­ა­ნად შე­ა­ჩე­რებ­და ამით თავ­და­სხმას. მხო­ლოდ ვა­რა­უ­დი, რომ მომ­გე­რი­ე­ბელს „სხვა­გვა­რად მოქ­ცე­ვა შე­ეძ­ლო“, თავ­დაც­ვის აშ­კა­რა შე­უ­სა­ბა­მო­ბას ვერ ასა­ბუ­თებს.

ნაკ­ლე­ბად სა­ზი­ა­ნო თავ­დაც­ვის სა­შუ­ა­ლე­ბა­ზე მსჯე­ლო­ბა პირს გაქ­ცე­ვის ან დახ­მა­რე­ბის თხოვ­ნის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბას არ აკის­რებს. საქართველოს სის­ხლის სა­მარ­თლის კო­დექ­სის 28-ე მუხ­ლის მე-2 ნა­წი­ლი აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის უფ­ლე­ბას აღი­ა­რებს იმის მი­უ­ხე­და­ვად, შე­ეძ­ლო თუ არა მომ­გე­რი­ე­ბელს ხელ­ყო­ფის თა­ვი­დან აცი­ლე­ბა ან საშ­ვე­ლად სხვი­სი მოხ­მო­ბა. ამ­დე­ნად, უკან და­ხე­ვის შე­საძ­ლებ­ლო­ბა თავ­დაც­ვის უფ­ლე­ბას თა­ვის­თა­ვად არ გა­მო­რი­ცხავს. სა­სა­მარ­თლოს გან­მარ­ტე­ბა­ში ნახ­სე­ნე­ბი „უკი­დუ­რე­სო­ბით გა­მო­წვე­უ­ლი მოქ­მე­დე­ბაც“ ამ ნორ­მას­თან ერ­თად უნდა გა­ნი­მარტოს.

თავ­დაც­ვის მიზ­ნის და­სად­გე­ნად პი­რის გან­მარ­ტე­ბა უნდა შე­ფას­დეს საქ­მის ფაქ­ტობ­რივ გა­რე­მო­ე­ბებ­თან ერ­თად. მხო­ლოდ სი­ტყვე­ბი „თავს ვი­ცავ­დი“ ასე­თი მიზ­ნის არ­სე­ბო­ბას ვერ და­ა­დას­ტუ­რებს. მნიშ­ვნე­ლო­ბა აქვს, რას აკე­თებ­და პირი ხელ­ყო­ფის შე­სა­ჩე­რებ­ლად, რო­გორ იც­ვლე­ბო­და და­პი­რის­პი­რე­ბა და შე­წყვი­ტა თუ არა მან ძა­ლის გა­მო­ყე­ნე­ბა საფრ­თხის დას­რუ­ლე­ბი­სას. ამ გა­რე­მო­ე­ბებ­მა უნდა აჩ­ვე­ნოს, მის მოქ­მე­დე­ბას თავ­დაც­ვი­თი ხა­სი­ა­თი ჰქონ­და თუ ან­გა­რიშ­სწო­რე­ბის­კენ იყო მი­მარ­თული.

ამას­თან, თავ­დაც­ვის მი­ზა­ნი და­ზი­ა­ნე­ბის შეგ­ნე­ბუ­ლად მი­ყე­ნე­ბას არ გა­მო­რი­ცხავს. მომ­გე­რი­ე­ბე­ლი შე­იძ­ლე­ბა აც­ნო­ბი­ე­რებ­დეს, რომ თავ­დამ­სხმელს ზი­ანს მი­ა­ყე­ნებს, და სწო­რედ ამ გზით ცდი­ლობ­დეს ხელ­ყო­ფის შე­ჩე­რე­ბას. ამი­ტომ და­ზი­ა­ნე­ბის გან­ზრახ მი­ყე­ნე­ბა აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის უარ­სა­ყო­ფად საკ­მა­რი­სი არ არის. გა­და­მწყვე­ტია, რა ვი­თა­რე­ბა­ში გა­მო­ი­ყე­ნეს ძალა, რას ემ­სა­ხუ­რე­ბო­და იგი და რამ­დე­ნად შე­ე­სა­ბა­მე­ბო­და არ­სე­ბულ საფრ­თხეს.

მე­ო­რე მხრივ, პი­რის სუ­ბი­ექ­ტუ­რი აღქ­მა თავ­და­სხმის რე­ა­ლურ არ­სე­ბო­ბას ვერ ჩა­ა­ნაც­ვლებს. თუ რე­ა­ლუ­რი ხელ­ყო­ფა არ არ­სე­ბობ­და, მომ­ხდა­რი ავ­ტო­მა­ტუ­რად ვერ ჩა­ით­ვლე­ბა აუ­ცი­ლე­ბელ მო­გე­რი­ე­ბად ან მისი ფარ­გლე­ბის გა­და­ცი­ლე­ბად. ასეთ შემ­თხვე­ვა­ში ცალ­კე უნდა შე­ფას­დეს საფრ­თხის არ­სე­ბო­ბის შე­სა­ხებ დაშ­ვე­ბუ­ლი შეც­დო­მა და მისი გავ­ლე­ნა პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბა­ზე. საქართველოს უზე­ნა­ე­სი სა­სა­მარ­თლო №770აპ-19 გან­ჩი­ნე­ბა­ში სუ­ბი­ექ­ტურ მხა­რე­ზე მი­თი­თე­ბა რე­ა­ლუ­რი და იმ­წუ­თი­ე­რი ხელ­ყო­ფის დად­გე­ნის აუ­ცი­ლებ­ლო­ბას არ აუქ­მებს.

ხში­რად საქ­მის სა­მარ­თლებ­რივ შე­ფა­სე­ბას თავ­და­სხმის დას­რუ­ლე­ბის დრო გან­სა­ზღვრავს. კონ­ფლიქ­ტის და­სა­წყის­ში პირი შე­იძ­ლე­ბა თავს იცავ­დეს, შემ­დეგ კი, საფრ­თხის შე­წყვე­ტის მი­უ­ხე­და­ვად, ძა­ლის გა­მო­ყე­ნე­ბას აგ­რძე­ლებ­დეს. ასეთ შემ­თხვე­ვა­ში ყო­ვე­ლი შემ­დგო­მი მოქ­მე­დე­ბა იმ მო­მენტ­ში არ­სე­ბუ­ლი ვი­თა­რე­ბის მი­ხედ­ვით უნდა შე­ფას­დეს. ამას­თან, ხან­მოკ­ლე პა­უ­ზა ან თავ­დამ­სხმე­ლის უკან გა­და­დგმუ­ლი ნა­ბი­ჯი ყო­ველ­თვის ხელ­ყო­ფის დას­რუ­ლე­ბას არ ნიშ­ნავს. აუ­ცი­ლე­ბე­ლია დად­გინ­დეს, რე­ა­ლუ­რად შე­წყდა თუ არა საფრ­თხე და რო­გორ აღიქ­ვამ­და ვი­თა­რე­ბას მომ­გე­რი­ე­ბელი.

ამის მა­გა­ლი­თია უზე­ნა­ე­სი სა­სა­მარ­თლოს 2025 წლის 24 ნო­ემ­ბრის №575აპ-25 გან­ჩი­ნე­ბა. საქ­მე­ზე დად­გინ­და, რომ ჩხუ­ბის მო­ნა­წი­ლე­ე­ბი გა­აშ­ვე­ლეს და ერთ­მა­ნეთს და­ა­შო­რეს. ამის შემ­დეგ ბრალ­დე­ბულ­მა ავ­ტო­მო­ბი­ლი­დან დანა აიღო, დაბ­რუნ­და და მე­ო­რე პირს ჭრი­ლო­ბე­ბი მი­ა­ყე­ნა. ბრალ­დე­ბუ­ლის სა­ხე­ზე მა­ნამ­დე მი­ღე­ბუ­ლი და­ზი­ა­ნე­ბე­ბის მი­უ­ხე­და­ვად, სა­სა­მარ­თლომ ქმე­დე­ბის 122-ე მუხლ­ზე გა­და­კვა­ლი­ფი­ცი­რე­ბა­ზე უარი თქვა, რად­გან და­ნის გა­მო­ყე­ნე­ბი­სას თავ­და­სხმა უკვე დას­რუ­ლე­ბუ­ლი იყო.

გან­სხვა­ვე­ბუ­ლი გა­რე­მო­ე­ბე­ბი გა­მო­იკ­ვე­თა უზე­ნა­ე­სი სა­სა­მარ­თლოს 2025 წლის 16 ივ­ლი­სის №150აპ-25 საქ­მე­ზე. ბოთ­ლით და­ზი­ა­ნე­ბის მი­ყე­ნე­ბის შემ­დეგ თავ­დამ­სხმე­ლი მომ­გე­რი­ე­ბელს სი­ცო­ცხლის მოს­პო­ბის მუ­ქა­რით კვლავ მის­დევ­და, ამი­ტომ ძა­ლის გა­მო­ყე­ნე­ბი­სას საფრ­თხე ჯერ კი­დევ არ­სე­ბობ­და. ძა­ლა­ში დარ­ჩა ქმე­დე­ბის მკვლე­ლო­ბის მცდე­ლო­ბი­დან სსკ-ის 122-ე მუხლ­ზე გა­და­კვა­ლი­ფი­ცი­რე­ბა. მსჯავრ­დე­ბუ­ლი სის­ხლის­სა­მარ­თლებ­რი­ვი პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბი­სა და სას­ჯე­ლის­გან ამ­ნის­ტი­ის სა­ფუძ­ველ­ზე გა­თა­ვი­სუფ­ლდა, რაც მის გა­მარ­თლე­ბას ან ქმე­დე­ბის მართლ­ზო­მი­ერ თავ­დაც­ვად აღი­ა­რე­ბას არ ნიშ­ნავდა.

და­ზი­ა­ნე­ბის სიმ­ძი­მეს მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბი­თი მნიშ­ვნე­ლო­ბა აქვს, თუმ­ცა მხო­ლოდ სა­მე­დი­ცი­ნო შე­დე­გი ქმე­დე­ბის კვა­ლი­ფი­კა­ცი­ას ვერ გან­სა­ზღვრავს. ექ­სპერ­ტი­ზა ად­გენს და­ზი­ა­ნე­ბის ხა­რისხს, მი­ყე­ნე­ბის მე­ქა­ნიზმ­სა და სხვა სპე­ცი­ა­ლურ სა­კი­თხებს. აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის არ­სე­ბო­ბა­სა და მისი ფარ­გლე­ბის შე­საძ­ლო გა­და­ცი­ლე­ბა­ზე სა­სა­მარ­თლო საქ­მის ყვე­ლა მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი გა­რე­მო­ე­ბის მი­ხედ­ვით მსჯე­ლობს. დარ­ტყმე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბა და და­ზი­ა­ნე­ბა­თა ად­გილ­მდე­ბა­რე­ო­ბაც და­პი­რის­პი­რე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბას­თან კავ­შირ­ში უნდა გა­ნი­ხი­ლე­ბო­დეს, რათა დად­გინ­დეს, უკავ­შირ­დე­ბო­და თუ არა თი­თო­ე­უ­ლი მოქ­მე­დე­ბა იმ მო­მენტ­ში არ­სე­ბუ­ლი საფრ­თხის მო­გე­რი­ებას.

ამ­გვარ საქ­მე­ებ­ზე დაც­ვის პო­ზი­ცია მოვ­ლე­ნე­ბის სრუ­ლი თან­მიმ­დევ­რო­ბის აღ­დგე­ნას უნდა და­ეყ­რდნოს. ვი­დე­ო­ჩა­ნა­წე­რით შე­იძ­ლე­ბა გა­ირ­კვეს, ვინ და­ი­წყო ძა­ლა­დო­ბა, რო­გორ გაგ­რძელ­და იგი და რო­დის შე­წყდა საფრ­თხე. თა­ვად მომ­გე­რი­ებ­ლის და­ზი­ა­ნე­ბე­ბის და­სა­დას­ტუ­რებ­ლად სა­მე­დი­ცი­ნო დო­კუ­მენ­ტა­ცი­ა­საც აქვს მნიშ­ვნე­ლო­ბა. მოწ­მე­ე­ბის ჩვე­ნე­ბე­ბი, შემ­თხვე­ვის ად­გილ­ზე აღ­მო­ჩე­ნი­ლი კვა­ლი და ექ­სპერ­ტი­ზის დას­კვნე­ბი კი მხა­რე­თა მდე­ბა­რე­ო­ბი­სა და მოქ­მე­დე­ბე­ბის დად­გე­ნა­ში გვეხ­მა­რე­ბა. გან­სა­კუთ­რე­ბით მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია ვი­დე­ო­ჩა­ნა­წე­რის სრუ­ლი მო­ნაკ­ვე­თის შეს­წავ­ლა, რად­გან მხო­ლოდ და­ზი­ა­ნე­ბის მი­ყე­ნე­ბის ამ­სახ­ველ­მა ფრაგ­მენტ­მა შე­საძ­ლოა ხელ­ყო­ფის და­სა­წყი­სი და მისი გაგ­რძე­ლე­ბა ვერ აჩ­ვენოს.

მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბებ­ზე მუ­შა­ო­ბა ბრალ­დე­ბულს სა­კუ­თა­რი უდა­ნა­შა­უ­ლო­ბის მტკი­ცე­ბის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბას არ აკის­რებს. საქართველოს სის­ხლის სა­მარ­თლის სა­პრო­ცე­სო კო­დექ­სის მე-5 მუხ­ლით ბრალ­დე­ბის მტკი­ცე­ბის ტვირ­თი ბრალ­მდე­ბელს ეკის­რე­ბა, და­უძ­ლე­ვე­ლი ეჭვი კი ბრალ­დე­ბუ­ლის სა­სარ­გებ­ლოდ წყდე­ბა. ამა­ვე კო­დექ­სის 82-ე მუხ­ლის თა­ნა­ხმად, გა­მამ­ტყუ­ნე­ბე­ლი გა­ნა­ჩე­ნი გო­ნივ­რულ ეჭვს მიღ­მა არ­სე­ბულ შე­თან­ხმე­ბულ მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა­თა ერ­თობ­ლი­ო­ბას უნდა ემ­ყა­რე­ბო­დეს. ეს მო­თხოვ­ნა ვრცელ­დე­ბა აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის ფარ­გლე­ბის გა­და­ცი­ლე­ბით მსჯავრ­დე­ბაზეც.

აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის ფარ­გლე­ბის გა­და­ცი­ლე­ბით მკვლე­ლო­ბა საქართველოს სსკ-ის 113-ე მუხ­ლით ის­ჯე­ბა. სან­ქცია ით­ვა­ლის­წი­ნებს გა­მას­წო­რე­ბელ სა­მუ­შა­ოს ორ წლამ­დე, ში­ნა­პა­ტიმ­რო­ბას ექ­ვსი თვი­დან ორ წლამ­დე ან თა­ვი­სუფ­ლე­ბის აღ­კვე­თას ერ­თი­დან სამ წლამ­დე. ფარ­გლე­ბის გა­და­ცი­ლე­ბით ჯან­მრთე­ლო­ბის მძი­მე ან ნაკ­ლე­ბად მძი­მე და­ზი­ა­ნე­ბის­თვის საქართველოს სსკ-ის 122-ე მუხ­ლი ით­ვა­ლის­წი­ნებს ჯა­რი­მას, გა­მას­წო­რე­ბელ სა­მუ­შა­ოს ექვს თვემ­დე, ში­ნა­პა­ტიმ­რო­ბას ექ­ვსი თვი­დან ორ წლამ­დე ან თა­ვი­სუფ­ლე­ბის აღ­კვე­თას ერთ წლამ­დე. ამ მუხ­ლე­ბით პი­რის მსჯავრ­დე­ბი­სა­თვის შე­სა­ბა­მი­სი და­ნა­შა­უ­ლის ყვე­ლა ნი­შა­ნი უნდა დად­გინდეს.

დაც­ვის პო­ზი­ცი­აც ამ სა­მარ­თლებ­რივ გან­სხვა­ვე­ბებს უნდა და­ე­ფუძნოს. თუ პი­რის მოქ­მე­დე­ბა სრუ­ლად აკ­მა­ყო­ფი­ლებ­და აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის პი­რო­ბებს, დაც­ვის მო­თხოვ­ნა მისი მართლ­ზო­მი­ე­რე­ბის აღი­ა­რე­ბაა. თუ თავ­დაც­ვის სა­ფუძ­ვე­ლი არ­სე­ბობ­და, მაგ­რამ გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი ძალა თავ­და­სხმის ხა­სი­ათ­სა და სა­შიშ­რო­ე­ბას აშ­კა­რად არ შე­ე­სა­ბა­მე­ბო­და, გან­სა­ხილ­ვე­ლია ქმე­დე­ბის შე­სა­ბა­მი­სი სპე­ცი­ა­ლუ­რი მუხ­ლით კვა­ლი­ფი­კა­ცია. ორი­ვე შემ­თხვე­ვა­ში ად­ვო­კა­ტის არ­გუ­მენ­ტე­ბი უნდა ეფუძ­ნე­ბო­დეს მოქ­მე­დე­ბის მო­მენტ­ში არ­სე­ბულ საფრ­თხეს, მომ­გე­რი­ებ­ლის მი­ზან­სა და თი­თო­ე­უ­ლი დას­კვნის და­მა­დას­ტუ­რე­ბელ მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბებს. ამ გა­რე­მო­ე­ბა­თა შე­ფა­სე­ბა­ზეა და­მო­კი­დე­ბუ­ლი, მოქ­მე­დებ­და პირი მართლ­ზო­მი­ე­რად, გა­და­ა­ცი­ლა აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­გე­რი­ე­ბის ფარ­გლებს თუ მისი ქმე­დე­ბა სხვა სა­მარ­თლებ­რივ შე­ფა­სე­ბას მო­ი­თხოვს.

სტა­ტი­ის ავ­ტო­რი:    ად­ვო­კა­ტი ავთანდილ გიორგაძე

სამართლებრივი წყაროები

საქართველოს სის­ხლის სა­მარ­თლის კო­დექ­სის 28-ე, 113-ე და 122-ე მუხ­ლები;

საქართველოს სის­ხლის სა­მარ­თლის სა­პრო­ცე­სო კო­დექ­სი, მე-5 და 82-ე მუხ­ლები;

საქართველოს უზე­ნა­ე­სი სა­სა­მარ­თლოს შემ­დე­გი გან­ჩი­ნე­ბე­ბი: 2025 წლის 16 ივ­ლი­სის №150აპ-25; 2020 წლის 2 აპ­რი­ლის №770აპ-19; 2025 წლის 24 ნო­ემ­ბრის №575აპ-25 გან­ჩი­ნება.