მსჯავრდებულის უფლებების დაცვა

გა­მამ­ტყუ­ნე­ბე­ლი გა­ნა­ჩე­ნის კა­ნო­ნი­ერ ძა­ლა­ში შეს­ვლა არ ნიშ­ნავს, რომ მსჯავრ­დე­ბუ­ლი კარ­გავს კა­ნო­ნით გა­რან­ტი­რე­ბულ უფ­ლე­ბებს. სას­ჯე­ლის აღ­სრუ­ლე­ბის პე­რი­ოდ­ში მას უფ­ლე­ბა აქვს ისარ­გებ­ლოს ად­ვო­კა­ტის დახ­მა­რე­ბით, მი­ი­ღოს სა­თა­ნა­დო სა­მე­დი­ცი­ნო მომ­სა­ხუ­რე­ბა, შე­ი­ნარ­ჩუ­ნოს ოჯახ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბა და გა­ა­სა­ჩივ­როს პე­ნი­ტენ­ცი­უ­რი და­წე­სე­ბუ­ლე­ბის უკა­ნო­ნო გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა ან მოქ­მე­დება.

მსჯავრ­დე­ბუ­ლის ად­ვო­კა­ტის საქ­მი­ა­ნო­ბა შე­იძ­ლე­ბა მო­ი­ცავ­დეს რო­გორც თა­ვი­სუფ­ლე­ბის აღ­კვე­თის და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა­ში პა­ტიმ­რის უფ­ლე­ბე­ბის დაც­ვას, ისე პი­რო­ბით ვა­დამ­დე გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბის, სას­ჯე­ლის მო­უხ­დე­ლი ნა­წი­ლის უფრო მსუ­ბუ­ქი სას­ჯე­ლით შეც­ვლის, ჯან­მრთე­ლო­ბის მდგო­მა­რე­ო­ბის გამო გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბი­სა და შე­წყა­ლე­ბის სა­კი­თხებს.

ავთანდილ გიორგაძე ახორ­ცი­ე­ლებს მსჯავრ­დე­ბულ­თა სა­მარ­თლებ­რივ დახ­მა­რე­ბას პე­ნი­ტენ­ცი­ურ და­წე­სე­ბუ­ლე­ბებ­ში, შე­სა­ბა­მის ად­მი­ნის­ტრა­ცი­ულ ორ­გა­ნო­ებ­სა და სა­სა­მარ­თლოში.

მსჯავრდებული პატიმარი

მსჯავრ­დე­ბუ­ლია პირი, რომ­ლის მი­მართ სა­სა­მარ­თლომ გა­მამ­ტყუ­ნე­ბე­ლი გა­ნა­ჩე­ნი გა­მო­ი­ტა­ნა. მსჯავრ­დე­ბუ­ლის­თვის და­ნიშ­ნუ­ლი სას­ჯე­ლი ყო­ველ­თვის თა­ვი­სუფ­ლე­ბის აღ­კვე­თას არ გუ­ლის­ხმობს.

პა­ტიმ­რის ად­ვო­კა­ტის მომ­სა­ხუ­რე­ბა უშუ­ა­ლოდ უკავ­შირ­დე­ბა პე­ნი­ტენ­ცი­ურ და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა­ში მყო­ფი მსჯავრ­დე­ბუ­ლის უფ­ლე­ბებ­სა და სას­ჯე­ლის მოხ­დის პი­რო­ბებს.

თუ გა­ნა­ჩე­ნი ჯერ კი­დევ სა­ჩივ­რდე­ბა სა­ა­პე­ლა­ციო ან სა­კა­სა­ციო წე­სით, შე­სა­ბა­მი­სი მომ­სა­ხუ­რე­ბა გა­ნე­კუთ­ვნე­ბა სის­ხლის სა­მარ­თლის გა­ნა­ჩე­ნის გა­სა­ჩივ­რე­ბას. კა­ნო­ნი­ერ ძა­ლა­ში შე­სუ­ლი გა­ნა­ჩე­ნის აღ­სრუ­ლე­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი სა­კი­თხე­ბი კი მსჯავრ­დე­ბუ­ლის უფ­ლე­ბე­ბის დაც­ვის და­მო­უ­კი­დე­ბე­ლი მი­მარ­თუ­ლებაა.

მსჯავრდებულის ძირითადი უფლებები

პე­ნი­ტენ­ცი­ურ და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა­ში მყოფ მსჯავრ­დე­ბულს კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრუ­ლი წე­სით უფ­ლე­ბა აქვს:

• მი­ი­ღოს ინ­ფორ­მა­ცია სა­კუ­თა­რი უფ­ლე­ბე­ბი­სა და მო­ვა­ლე­ო­ბე­ბის შე­სახებ;
• ისარ­გებ­ლოს ად­ვო­კა­ტის მომ­სა­ხუ­რებით;
• ჰქონ­დეს ად­ვო­კატ­თან კონ­ფი­დენ­ცი­ა­ლუ­რი შეხ­ვედ­რა და კო­მუ­ნი­კაცია;
• მი­ი­ღოს ჯან­მრთე­ლო­ბის მდგო­მა­რე­ო­ბის შე­სა­ბა­მი­სი სა­მე­დი­ცი­ნო მომ­სა­ხუ­რება;
• და­ცუ­ლი იყოს წა­მე­ბის­გან, არა­ადა­მი­ა­ნუ­რი ან ღირ­სე­ბის შემ­ლახ­ვე­ლი მო­პყრო­ბისგან;
• შე­ი­ნარ­ჩუ­ნოს ოჯა­ხის წევ­რებ­თან ურ­თი­ერ­თობა;
• ისარ­გებ­ლოს მი­მო­წე­რით, სა­ტე­ლე­ფო­ნო კო­მუ­ნი­კა­ცი­ი­თა და პა­ემ­ნით კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრუ­ლი წესით;
• შე­ი­ტა­ნოს გან­ცხა­დე­ბა, მო­თხოვ­ნა და სა­ჩი­ვარი;
• მი­ი­ღოს ინ­ფორ­მა­ცია მის მი­მართ მი­ღე­ბუ­ლი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბე­ბის შე­სახებ;
• ისარ­გებ­ლოს რე­ლი­გი­ი­სა და რწმე­ნის თა­ვი­სუფ­ლებით;
• მო­ნა­წი­ლე­ობ­დეს სა­რე­ა­ბი­ლი­ტა­ციო, სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო და და­საქ­მე­ბის პროგ­რა­მებში;
• მო­ი­თხო­ვოს უსაფრ­თხო­ე­ბის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფა რე­ა­ლუ­რი საფრ­თხის არ­სე­ბო­ბისას;
• გა­ა­სა­ჩივ­როს მისი უფ­ლე­ბე­ბის შემ­ზღუ­და­ვი უკა­ნო­ნო გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა ან მოქ­მე­დება.

მსჯავრ­დე­ბუ­ლის უფ­ლე­ბე­ბის შე­ზღუდ­ვა და­საშ­ვე­ბია მხო­ლოდ კა­ნო­ნის სა­ფუძ­ველ­ზე, ლე­გი­ტი­მუ­რი მიზ­ნის­თვის და აუ­ცი­ლე­ბე­ლი მო­ცუ­ლობით.

ადვოკატთან კონფიდენციალური შეხვედრა

მსჯავრ­დე­ბულს უფ­ლე­ბა აქვს შეხ­ვდეს ად­ვო­კატს და მას­თან კონ­ფი­დენ­ცი­ა­ლუ­რად გა­ნი­ხი­ლოს სა­კუ­თა­რი სა­მარ­თლებ­რი­ვი სა­კი­თხები.

ად­ვო­კა­ტი პე­ნი­ტენ­ცი­ურ და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა­ში ვი­ზი­ტისას:

• ხვდე­ბა მსჯავრ­დე­ბულს;
• არ­კვევს მისი უფ­ლე­ბე­ბის შე­საძ­ლო დარ­ღვე­ვის გა­რე­მო­ე­ბებს;
• ეც­ნო­ბა მის ხელთ არ­სე­ბულ დო­კუ­მენ­ტებს;
• აფა­სებს სა­მე­დი­ცი­ნო, დის­ციპ­ლი­ნურ და სხვა პრობ­ლე­მებს;
• გა­ნუ­მარ­ტავს გა­სა­ჩივ­რე­ბის შე­საძ­ლო გზებს;
• ამ­ზა­დებს გან­ცხა­დე­ბას, მო­თხოვ­ნას ან სა­ჩი­ვარს;
• სა­ჭი­რო­ე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში მი­მარ­თავს პე­ნი­ტენ­ცი­ურ სამ­სა­ხურს, სა­სა­მარ­თლო­სა და სხვა უფ­ლე­ბა­მო­სილ ორ­გა­ნოებს.

ად­ვო­კატ­თან შეხ­ვედ­რის კონ­ფი­დენ­ცი­ა­ლუ­რო­ბა მსჯავრ­დე­ბუ­ლის ეფექ­ტი­ა­ნი სა­მარ­თლებ­რი­ვი დაც­ვის აუ­ცი­ლე­ბე­ლი პი­რობაა.

სამედიცინო დახმარება პენიტენციურ დაწესებულებაში

პა­ტი­მარს უფ­ლე­ბა აქვს მი­ი­ღოს დრო­უ­ლი და ჯან­მრთე­ლო­ბის მდგო­მა­რე­ო­ბის შე­სა­ბა­მი­სი სა­მე­დი­ცი­ნო მომ­სა­ხუ­რე­ბა. სა­ჭი­რო­ე­ბის მი­ხედ­ვით ეს შე­იძ­ლე­ბა მო­ი­ცავდეს:

• ექი­მის კონ­სულ­ტა­ციას;
• დი­აგ­ნოს­ტი­კურ გა­მო­კვლევას;
• მე­დი­კა­მენ­ტურ მკურ­ნა­ლობას;
• სპე­ცი­ა­ლის­ტის ჩარ­თვას;
• სა­მე­დი­ცი­ნო და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა­ში გა­და­ყვანას;
• ფსი­ქი­ატ­რი­ულ ან ფსი­ქო­ლო­გი­ურ დახ­მა­რებას;
• ქრო­ნი­კუ­ლი და­ა­ვა­დე­ბის სა­თა­ნა­დო მარ­თვას;
• გა­და­უ­დე­ბელ სა­მე­დი­ცი­ნო დახ­მა­რებას.

სა­მე­დი­ცი­ნო დახ­მა­რე­ბის დაგ­ვი­ა­ნე­ბის, უა­რის ან არა­სა­თა­ნა­დო მკურ­ნა­ლო­ბის შემ­თხვე­ვა­ში ად­ვო­კატ­მა შე­იძ­ლება:

• გა­მო­ი­თხო­ვოს და შე­ის­წავ­ლოს სა­მე­დი­ცი­ნო დო­კუ­მენ­ტაცია;
• მო­ი­თხო­ვოს შე­სა­ბა­მი­სი გა­მო­კვლე­ვა ან სპე­ცი­ა­ლის­ტის კონ­სულ­ტაცია;
• მო­ი­თხო­ვოს მკურ­ნა­ლო­ბის უზ­რუნ­ველ­ყოფა;
• მი­მარ­თოს პე­ნი­ტენ­ცი­უ­რი სის­ტე­მის შე­სა­ბა­მის ორ­გა­ნოებს;
• სა­ჭი­რო­ე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში გა­მო­ი­ყე­ნოს სა­სა­მარ­თლო და სხვა სა­მარ­თლებ­რი­ვი მე­ქა­ნიზ­მები.

ჯან­მრთე­ლო­ბის მდგო­მა­რე­ო­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი სა­კი­თხი გან­სა­კუთ­რე­ბით სწრაფ რე­ა­გი­რე­ბას სა­ჭი­რო­ებს, თუ არ­სე­ბობს სი­ცო­ცხლის ან ჯან­მრთე­ლო­ბის არ­სე­ბი­თი და­ზი­ა­ნე­ბის საფრთხე.

არასათანადო მოპყრობა და უსაფრთხოება

მსჯავრ­დე­ბუ­ლი და­ცუ­ლი უნდა იყოს ძა­ლა­დო­ბის, მუ­ქა­რის, ზე­წო­ლის, წა­მე­ბი­სა და არა­ადა­მი­ა­ნუ­რი ან ღირ­სე­ბის შემ­ლახ­ვე­ლი მო­პყრო­ბისგან.

თუ პა­ტი­მარს ემუქ­რე­ბა საფრ­თხე სხვა პა­ტიმ­რის ან და­წე­სე­ბუ­ლე­ბის თა­ნა­მშრომ­ლის მხრი­დან, ად­ვო­კატ­მა შე­იძ­ლე­ბა მო­ი­თხოვოს:

• უსაფრ­თხო­ე­ბის და­უ­ყოვ­ნებ­ლივ უზ­რუნ­ველ­ყოფა;
• შე­საძ­ლო ძა­ლა­დო­ბის ფაქ­ტის გა­მო­ძიება;
• და­ზი­ა­ნე­ბე­ბის სა­მე­დი­ცი­ნო წე­სით და­ფიქ­სი­რება;
• ვი­დე­ო­ჩა­ნა­წე­რე­ბი­სა და სხვა მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბის შე­ნარ­ჩუ­ნება;
• მსჯავრ­დე­ბუ­ლის უსაფრ­თხო სივ­რცე­ში გან­თავ­სე­ბა ან სხვა და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა­ში გა­და­ყვა­ნის სა­კი­თხის გან­ხილვა;
• შე­სა­ბა­მი­სი დაც­ვის ღო­ნის­ძი­ე­ბის გა­მო­ყე­ნება;
• პა­სუ­ხის­მგე­ბე­ლი პი­რე­ბის მი­მართ სა­მარ­თლებ­რი­ვი რე­ა­გი­რება.

ასეთ შემ­თხვე­ვა­ში მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია ფაქ­ტის დრო­უ­ლი და­ფიქ­სი­რე­ბა, რად­გან ვი­დე­ო­ჩა­ნა­წე­რი, სა­მე­დი­ცი­ნო მო­ნა­ცე­მი ან სხვა მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა შე­იძ­ლე­ბა მოგ­ვი­ა­ნე­ბით აღარ იყოს ხელ­მი­საწ­ვდომი.

დისციპლინური სახდელის გასაჩივრება

პე­ნი­ტენ­ცი­ურ და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა­ში წე­სის დარ­ღვე­ვის­თვის მსჯავრ­დე­ბულს შე­იძ­ლე­ბა და­ე­კის­როს დის­ციპ­ლი­ნუ­რი სახ­დე­ლი. გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბი­სას და­ცუ­ლი უნდა იყოს კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრუ­ლი პრო­ცე­დუ­რა და მსჯავრ­დე­ბულს უნდა ჰქონ­დეს სა­კუ­თა­რი პო­ზი­ცი­ის წარ­მო­დგე­ნის შე­საძ­ლებ­ლობა.

ად­ვო­კა­ტი ამოწ­მებს:

• კონ­კრე­ტუ­ლად რა დარ­ღვე­ვას ედა­ვე­ბი­ან მსჯავრ­დე­ბულს;
• არ­სე­ბობს თუ არა დარ­ღვე­ვის და­მა­დას­ტუ­რე­ბე­ლი მტკი­ცე­ბუ­ლება;
• მი­ე­ცა თუ არა მას გან­მარ­ტე­ბის შე­საძ­ლებ­ლობა;
• სწო­რად არის თუ არა შედ­გე­ნი­ლი შე­სა­ბა­მი­სი დო­კუ­მენ­ტები;
• შე­ე­სა­ბა­მე­ბა თუ არა და­კის­რე­ბუ­ლი სახ­დე­ლი სა­ვა­რა­უ­დო დარ­ღვევას;
• და­ცუ­ლია თუ არა გა­სა­ჩივ­რე­ბის წესი და ვადა.

უკა­ნო­ნო ან და­უ­სა­ბუ­თე­ბე­ლი დის­ციპ­ლი­ნუ­რი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა შე­იძ­ლე­ბა გა­სა­ჩივ­რდეს კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრუ­ლი წესით.

პაემანი, სატელეფონო საუბარი და მიმოწერა

მსჯავრ­დე­ბულს კა­ნო­ნით დად­გე­ნი­ლი პი­რო­ბე­ბით უფ­ლე­ბა აქვს შე­ი­ნარ­ჩუ­ნოს ურ­თი­ერ­თო­ბა ოჯა­ხის წევ­რებ­სა და სხვა პი­რებთან.

ად­ვო­კა­ტის დახ­მა­რე­ბა შე­იძ­ლე­ბა სა­ჭი­რო გახ­დეს, რო­დესაც:

• მსჯავრ­დე­ბულს და­უ­სა­ბუ­თებ­ლად ეზღუ­დე­ბა პა­ე­მანი;
• პრობ­ლე­მა შე­იქ­მნა სა­ტე­ლე­ფო­ნო სა­უბ­რის უფ­ლე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბისას;
• არ ხდე­ბა კო­რეს­პონ­დენ­ცი­ის გაგ­ზავ­ნა ან მი­ღება;
• შე­ზღუდ­ვა არ არის წე­რი­ლო­ბით და სა­თა­ნა­დოდ და­სა­ბუ­თე­ბული;
• მსჯავრ­დე­ბულს არ გა­ნე­მარ­ტა გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის გა­სა­ჩივ­რე­ბის წესი.

კონ­ტაქ­ტის კონ­კრე­ტუ­ლი ფორ­მა და სიხ­ში­რე და­მო­კი­დე­ბუ­ლია და­წე­სე­ბუ­ლე­ბის ტიპ­ზე, მსჯავრ­დე­ბუ­ლის სა­მარ­თლებ­რივ მდგო­მა­რე­ო­ბა­სა და კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრულ სხვა გა­რე­მო­ე­ბებზე.

პირობით ვადამდე გათავისუფლება

პი­რო­ბით ვა­დამ­დე გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბა, რო­მელ­საც პრაქ­ტი­კა­ში ხში­რად „უდოსაც“ უწო­დე­ბენ, ნიშ­ნავს მსჯავრ­დე­ბუ­ლის სას­ჯე­ლის სრუ­ლად მოხ­დამ­დე გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბას კა­ნო­ნით დად­გე­ნი­ლი პი­რო­ბე­ბის არ­სე­ბო­ბისას.

კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრუ­ლი სას­ჯე­ლის ნა­წი­ლის მოხ­დის შემ­დეგ შე­იძ­ლე­ბა შე­ფასდეს:

• ჩა­დე­ნი­ლი და­ნა­შა­უ­ლის ხა­სიათი;
• მსჯავრ­დე­ბუ­ლის ქცე­ვა სას­ჯე­ლის მოხ­დის პე­რი­ოდში;
• დის­ციპ­ლი­ნუ­რი დარ­ღვე­ვე­ბი და წა­ხა­ლი­სე­ბები;
• სა­რე­ა­ბი­ლი­ტა­ციო პროგ­რა­მებ­ში მო­ნა­წი­ლეობა;
• შრო­მი­სა და სწავ­ლი­სად­მი და­მო­კი­დე­ბუ­ლება;
• და­ნა­შა­უ­ლი­სა და მისი შე­დე­გე­ბის მი­მართ და­მო­კი­დე­ბუ­ლება;
• ზი­ა­ნის ანა­ზღა­უ­რე­ბის სა­კითხი;
• ოჯა­ხუ­რი და სო­ცი­ა­ლუ­რი გა­რემო;
• გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბის შემ­დეგ სა­ცხოვ­რე­ბე­ლი და და­საქ­მე­ბის პერ­სპექ­ტივა;
• გან­მე­ო­რე­ბი­თი და­ნა­შა­უ­ლის შე­საძ­ლო რისკი;
• მსჯავრ­დე­ბუ­ლის რე­სო­ცი­ა­ლი­ზა­ცი­ის ხა­რისხი.

სას­ჯე­ლის კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრუ­ლი ნა­წი­ლის მოხ­და პი­რო­ბით ვა­დამ­დე გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბას ავ­ტო­მა­ტუ­რად არ იწ­ვევს. გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა მი­ი­ღე­ბა მსჯავრ­დე­ბუ­ლის ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რი გა­რე­მო­ე­ბე­ბის შე­ფა­სე­ბის სა­ფუძ­ველზე.

პირობით ვადამდე გათავისუფლებისთვის მომზადება

ად­ვო­კატი:

• ამოწ­მებს, წარ­მო­ეშ­ვა თუ არა მსჯავრ­დე­ბულს სა­კი­თხის გან­ხილ­ვის უფ­ლება;
• სწავ­ლობს გა­ნა­ჩენ­სა და სას­ჯე­ლის გა­მო­თვლის მო­ნა­ცე­მებს;
• ეც­ნო­ბა მსჯავრ­დე­ბუ­ლის პი­რად საქ­მეს­თან და­კავ­ში­რე­ბულ ინ­ფორ­მა­ციას;
• აგ­რო­ვებს ოჯა­ხის, სა­ცხოვ­რებ­ლი­სა და და­საქ­მე­ბის და­მა­დას­ტუ­რე­ბელ მა­სა­ლებს;
• წა­რად­გენს ჯან­მრთე­ლო­ბი­სა და სხვა მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი გა­რე­მო­ე­ბე­ბის შე­სა­ხებ დო­კუ­მენ­ტებს;
• ამ­ზა­დებს მსჯავრ­დე­ბუ­ლის რე­სო­ცი­ა­ლი­ზა­ცი­ი­სა და გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბის შემ­დგომ გეგმას;
• წარ­მო­ად­გენს მსჯავრ­დე­ბუ­ლის კა­ნო­ნი­ერ ინ­ტე­რე­სებს შე­სა­ბა­მი­სი ორ­გა­ნოს წი­ნაშე;
• უარ­ყო­ფი­თი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში აფა­სებს გა­სა­ჩივ­რე­ბის სა­ფუძ­ვლებს.

პი­რო­ბით ვა­დამ­დე გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბის სა­კი­თხის გან­ხილ­ვის­თვის მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია არა მხო­ლოდ სას­ჯე­ლის მოხ­დი­ლი პე­რი­ო­დი, არა­მედ მსჯავრ­დე­ბუ­ლის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ი­სა და სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში უსაფრ­თხოდ დაბ­რუ­ნე­ბის და­მა­დას­ტუ­რე­ბე­ლი გა­რე­მო­ე­ბები.

პირობით ვადამდე გათავისუფლებაზე უარის გასაჩივრება

თუ უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლი ორ­გა­ნო მსჯავრ­დე­ბულს უარს ეტყვის პი­რო­ბით ვა­დამ­დე გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბა­ზე, ად­ვო­კა­ტი ამოწ­მებს:

• არის თუ არა გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა სა­თა­ნა­დოდ და­სა­ბუ­თე­ბული;
• შე­ფას­და თუ არა ყვე­ლა მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი გა­რე­მოება;
• ხომ არ არის გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა ფორ­მა­ლუ­რი ან ურ­თი­ერთ­სა­წი­ნა­აღ­მდეგო;
• სწო­რად იქნა თუ არა გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი შე­ფა­სე­ბის კრი­ტე­რი­უ­მები;
• და­ცუ­ლია თუ არა გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბის პრო­ცე­დურა.

სა­მარ­თლებ­რი­ვი სა­ფუძ­ვლის არ­სე­ბო­ბი­სას უარ­ყო­ფი­თი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბა შე­იძ­ლე­ბა გა­სა­ჩივ­რდეს კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრუ­ლი წესით.

სასჯელის მოუხდელი ნაწილის უფრო მსუბუქი სასჯელით შეცვლა

კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრუ­ლი წი­ნა­პი­რო­ბე­ბის არ­სე­ბო­ბი­სას შე­საძ­ლე­ბე­ლია თა­ვი­სუფ­ლე­ბის აღ­კვე­თის მო­უხ­დე­ლი ნა­წი­ლის უფრო მსუ­ბუ­ქი სას­ჯე­ლით შეც­ვლის სა­კი­თხის გან­ხილვა.

გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბი­სას შე­იძ­ლე­ბა შე­ფასდეს:

• სას­ჯე­ლის მოხ­დი­ლი ნა­წილი;
• მსჯავრ­დე­ბუ­ლის ქცევა;
• მისი რე­სო­ცი­ა­ლი­ზა­ცი­ის ხა­რისხი;
• დის­ციპ­ლი­ნუ­რი მდგო­მა­რეობა;
• ოჯა­ხუ­რი და სო­ცი­ა­ლუ­რი გა­რემო;
• გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბის შემ­დგო­მი გეგმა;
• კა­ნო­ნით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი სხვა გა­რე­მო­ე­ბები.

ად­ვო­კა­ტი სწავ­ლობს, აკ­მა­ყო­ფი­ლებს თუ არა მსჯავრ­დე­ბუ­ლი შე­სა­ბა­მის სა­მარ­თლებ­რივ მო­თხოვ­ნებს და ამ­ზა­დებს სა­კი­თხის გან­ხილ­ვის­თვის სა­ჭი­რო დო­კუ­მენ­ტებ­სა და და­სა­ბუ­თებას.

სასჯელისაგან გათავისუფლება ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო

მძი­მე და­ა­ვა­დე­ბის ან ჯან­მრთე­ლო­ბის გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი მდგო­მა­რე­ო­ბის არ­სე­ბო­ბი­სას შე­იძ­ლე­ბა წარ­მო­იშ­ვას სას­ჯე­ლის შემ­დგომ მოხ­დას­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი სა­მარ­თლებ­რი­ვი სა­კითხი.

ად­ვო­კატი:

• აგ­რო­ვებს და სწავ­ლობს სა­მე­დი­ცი­ნო დო­კუ­მენ­ტა­ციას;
• ამოწ­მებს და­ა­ვა­დე­ბის დი­აგ­ნოზ­სა და სიმ­ძიმეს;
• ად­გენს, შე­საძ­ლე­ბე­ლია თუ არა სა­თა­ნა­დო მკურ­ნა­ლო­ბა პე­ნი­ტენ­ცი­ურ და­წე­სე­ბუ­ლე­ბაში;
• სა­ჭი­რო­ე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში მო­ი­თხოვს და­მა­ტე­ბით სა­მე­დი­ცი­ნო გა­მო­კვლე­ვას ან ექ­სპერ­ტიზას;
• ამ­ზა­დებს შე­სა­ბა­მის გან­ცხა­დე­ბას ან შუ­ა­მდგომ­ლობას;
• წარ­მო­ად­გენს მსჯავრ­დე­ბუ­ლის ინ­ტე­რე­სებს უფ­ლე­ბა­მო­სილ ორ­გა­ნო­სა და სა­სა­მარ­თლოში.

ჯან­მრთე­ლო­ბის მდგო­მა­რე­ო­ბა გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბას ავ­ტო­მა­ტუ­რად არ იწ­ვევს. აუ­ცი­ლე­ბე­ლია კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრუ­ლი სა­მე­დი­ცი­ნო და სა­მარ­თლებ­რი­ვი სა­ფუძ­ვლე­ბის არ­სე­ბობა.

სასჯელის მოხდის გადავადება

კა­ნო­ნით პირ­და­პირ გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბულ შემ­თხვე­ვებ­ში შე­იძ­ლე­ბა და­ის­ვას და­ნიშ­ნუ­ლი სას­ჯე­ლის აღ­სრუ­ლე­ბის გა­და­ვა­დე­ბის სა­კითხი.

ასე­თი მო­თხოვ­ნის გან­ხილ­ვი­სას მნიშ­ვნე­ლო­ვანია:

• არ­სე­ბობს თუ არა გა­და­ვა­დე­ბის კა­ნო­ნით გან­სა­ზღვრუ­ლი სა­ფუძ­ველი;
• რა გა­რე­მო­ე­ბა უშ­ლის ხელს სას­ჯე­ლის და­უ­ყოვ­ნებ­ლივ აღ­სრუ­ლებას;
• რო­გორ არის ეს გა­რე­მო­ე­ბა და­დას­ტუ­რე­ბული;
• რა ვა­დით და რა პი­რო­ბე­ბით შე­იძ­ლე­ბა იქ­ნეს გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი გა­და­ვა­დება.

ად­ვო­კა­ტი აფა­სებს საქ­მის ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლურ გა­რე­მო­ე­ბებს და ამ­ზა­დებს შე­სა­ბა­მის სა­მარ­თლებ­რივ მო­თხოვნას.

შეწყალება

შე­წყა­ლე­ბა არის ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რი სა­მარ­თლებ­რი­ვი მე­ქა­ნიზ­მი, რომ­ლის გა­მო­ყე­ნე­ბის შე­დე­გად მსჯავრ­დე­ბუ­ლი შე­იძ­ლე­ბა სრუ­ლად ან ნა­წი­ლობ­რივ გა­თა­ვი­სუფ­ლდეს სას­ჯე­ლის შემ­დგო­მი მოხ­დის­გან ან შე­უმ­ცირ­დეს სასჯელი,სასჯელმოხდილს ამ­ნის­ტი­ის აქ­ტით შე­იძ­ლე­ბა მო­ეხ­სნას ნა­სა­მარ­თლობა.

შე­წყა­ლე­ბის მო­თხოვ­ნის მომ­ზა­დე­ბი­სას შე­იძ­ლე­ბა მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი იყოს:

• ჩა­დე­ნი­ლი და­ნა­შა­უ­ლის გა­რე­მო­ე­ბები;
• სას­ჯე­ლის მოხ­დი­ლი პე­რიოდი;
• მსჯავრ­დე­ბუ­ლის ქცევა;
• ჯან­მრთე­ლო­ბის მდგო­მა­რეობა;
• ოჯა­ხუ­რი და სო­ცი­ა­ლუ­რი ვი­თა­რება;
• ზი­ა­ნის ანა­ზღა­უ­რება;
• და­ზა­რა­ლე­ბუ­ლის პო­ზიცია;
• სი­ნა­ნუ­ლი და პა­სუ­ხის­მგებ­ლო­ბის გა­აზ­რება;
• რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ი­სა და რე­სო­ცი­ა­ლი­ზა­ცი­ის ხა­რისხი;
• სხვა გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი გა­რე­მო­ე­ბები.

შე­წყა­ლე­ბა არ წარ­მო­ად­გენს ავ­ტო­მა­ტურ უფ­ლე­ბას და მისი გა­მო­ყე­ნე­ბა ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რი შე­ფა­სე­ბის სა­ფუძ­ველ­ზე ხდება.

უცხოელი მსჯავრდებულის სხვა სახელმწიფოში გადაყვანა

შე­სა­ბა­მი­სი სა­ერ­თა­შო­რი­სო ხელ­შეკ­რუ­ლე­ბი­სა და სა­მარ­თლებ­რი­ვი სა­ფუძ­ვლის არ­სე­ბო­ბი­სას უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქე მსჯავრ­დე­ბუ­ლის­თვის შე­იძ­ლე­ბა გა­ნი­ხი­ლე­ბო­დეს სას­ჯე­ლის შემ­დგო­მი მოხ­დის მიზ­ნით სხვა სა­ხელ­მწი­ფო­ში გა­და­ყვა­ნის სა­კითხი.

პრო­ცე­სი შე­იძ­ლე­ბა მო­ი­თხოვდეს:

• მსჯავრ­დე­ბუ­ლის თან­ხმობას;
• საქართველოსა და მიმ­ღე­ბი სა­ხელ­მწი­ფოს შე­სა­ბა­მის გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბებს;
• გა­ნა­ჩე­ნი­სა და სას­ჯე­ლის შე­სა­ხებ დო­კუ­მენ­ტე­ბის მომ­ზა­დებას;
• მო­ქა­ლა­ქე­ო­ბი­სა და სხვა სა­მარ­თლებ­რი­ვი პი­რო­ბე­ბის და­დას­ტუ­რებას;
• სა­ერ­თა­შო­რი­სო თა­ნა­მშრომ­ლო­ბის პრო­ცე­დუ­რე­ბის დაცვას.

გა­და­ყვა­ნა ავ­ტო­მა­ტუ­რად არ ხდე­ბა და და­მო­კი­დე­ბუ­ლია კონ­კრე­ტულ სა­ხელ­მწი­ფოს­თან მოქ­მედ სა­მარ­თლებ­რივ სა­ფუძ­ველ­სა და ორი­ვე ქვეყ­ნის უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლი ორ­გა­ნო­ე­ბის გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბაზე.

რას მოიცავს მსჯავრდებულის ადვოკატის მომსახურება?

მსჯავრ­დე­ბუ­ლი­სა და პა­ტიმ­რის ად­ვო­კა­ტის მომ­სა­ხუ­რე­ბა შე­იძ­ლე­ბა მო­ი­ცავდეს:

• მსჯავრ­დე­ბულ­თან პე­ნი­ტენ­ცი­ურ და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა­ში შეხ­ვედრას;
• სას­ჯე­ლის აღ­სრუ­ლე­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი სა­კი­თხე­ბის შე­ფა­სებას;
• სა­მე­დი­ცი­ნო დო­კუ­მენ­ტა­ცი­ის მო­პო­ვე­ბა­სა და შეს­წავლას;
• სა­თა­ნა­დო მკურ­ნა­ლო­ბის მო­თხოვნას;
• შე­საძ­ლო არა­სა­თა­ნა­დო მო­პყრო­ბის ფაქტ­ზე სა­მარ­თლებ­რივ რე­ა­გი­რებას;
• დის­ციპ­ლი­ნუ­რი გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბის გა­სა­ჩივ­რებას;
• პა­ემ­ნი­სა და კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის შე­ზღუდ­ვის სა­კი­თხის შე­ფა­სებას;
• უსაფრ­თხო­ე­ბის ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბის მო­თხოვნას;
• პი­რო­ბით ვა­დამ­დე გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბის სა­კითხ­ზე წარ­მო­მად­გენ­ლობას;
• სას­ჯე­ლის მო­უხ­დე­ლი ნა­წი­ლის უფრო მსუ­ბუ­ქი სას­ჯე­ლით შეც­ვლის მო­თხოვნას;
• ჯან­მრთე­ლო­ბის მდგო­მა­რე­ო­ბის გამო გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბის სა­კი­თხის მომ­ზა­დებას;
• სას­ჯე­ლის მოხ­დის გა­და­ვა­დე­ბის მო­თხოვნას;
• შე­წყა­ლე­ბის შე­სა­ხებ გან­ცხა­დე­ბის მომ­ზა­დებას;
• უცხო­ე­ლი მსჯავრ­დე­ბუ­ლის სხვა სა­ხელ­მწი­ფო­ში გა­და­ყვა­ნის პრო­ცე­დუ­რა­ში დახ­მა­რებას;
• უკა­ნო­ნო გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბე­ბის გა­სა­ჩივ­რებას;
• მსჯავრ­დე­ბუ­ლის ინ­ტე­რე­სე­ბის დაც­ვას შე­სა­ბა­მის ორ­გა­ნო­ებ­სა და სა­სა­მარ­თლოში.